ABD'deki ara seçimler, Başkan Donald Trump için bir hezimetle son buldu. Seçim yenilgisinin birinci sebebi olarak ise İran savaşı gösterildi. Trump'ın sürekli olarak dile getirdiği ''Seçimin ardından İran'ı vurabiliriz'' sözleri ise Beyaz Saray'da bir iç savaşın çıkmasına neden oldu.
''MÜZAKERE EDELİM'', ''SALDIRALIM''
ABD basınına göre, Beyaz Saray'da İran konusunda farklı görüşler var. Başkan Yardımcısı JD Vance, müzakere yanlısı tarafın başını çekiyor ve saldırıdan yana değil. Savunma Bakanı Pete Hegseth'in başını çektiği şahin kanat ise ''saldıralım'' taraftarı. Her iki isim de Trump'ı kendi tarafına çekmeye çalışıyor.
JD Vance 2 haftadır İran ile dolaylı görüşmeler yürütürken Hegseth tarafı ise Trump'a ''Saldırı için az zamanımız kaldı'' baskısı yapıyor.
Bölge ülkeleri ise yeni bir çatışmayı önlemek için İran ile temaslarını sürdürüyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, son 48 saatte 12 mevkidaşıyla görüştüğünü açıkladı. Bu diplomatik trafiğin en somut adımı ise Katar’ın Hürmüz Boğazı’nı açmaya yönelik teklifi.
MÜZAKERE VE SAVAŞ CEPHESİ
Seçim yenilgisini İran savaşına bağlayan ve savaş yanlılarını isim vermeden hedef alan Vance ile Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff müzakere cephesinde öne çıkıyor.
Savaşın başından beri saldırıları savunan Hegseth ve CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper ise yeni bir büyük çaplı harekâtla İran’ın nükleer programından vazgeçirilebileceğini düşünüyor. Şahinler, bugünkü askeri çıkmazın sorumluluğunu nisan ayında İran’la mutabakat yapılmasını ve operasyonların durdurulmasını savunan Vance, Rubio, Witkoff ve Jared Kushner’a yüklüyor.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Hazine Bakanı Scott Bessent ise yeni saldırılar yerine yaptırımların ve deniz ablukasının sürdürülmesinden yana.
MÜZAKEREDE OLUMLU GELİŞMELER VAR
ABD basınından Axios'a göre, JD Vance son 2 haftadır İran ile dolaylı görüşmeler gerçekleştiriyor. Katar Başbakanı Muhammed el Sani ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir’le neredeyse her gün görüşen Vance, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai’ye müzakerelerin yeniden başlamasını öneren bir mektup gönderdi. İranlı yetkililer mektubun olumlu karşılandığını belirtirken taraflar arasında teknik düzeyde toplantı düzenlenmesi de gündemde.
TRUMP'A 'SALDIRALIM' BASKISI
Şahinler ise Trump’a yeni saldırı için yaklaşık sekiz haftalık fırsat penceresi kaldığını söylüyor. NBC News’e göre ocakta Demokratların kontrolündeki yeni Kongre göreve başlamadan harekete geçilmesini istiyorlar. ABD’nin bölgede 50 binden fazla askeri, 20’den fazla gemisi ve 200’den fazla uçağı bulunuyor.
Olası harekâtın İran’ın petrol ve doğal gaz altyapısı ile Kazma Dağı’ndaki nükleer tesisleri hedef alması değerlendiriliyor.
Amerikan donanması Basra Körfezi açıklarında İran’a yönelik ablukayı sürdürürken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı Tahran’ın nükleer programına ilişkin kritik bilgi sağlayanlara 20 milyon dolara kadar ödül verileceğini açıkladı.
KATAR’DAN ANLAŞMA ÖNERİSİ
ABD’deki İran tartışması sürerken bölge ülkeleri yeni bir çatışmayı önlemek için diplomatik temaslarını artırıyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, dün yaptığı açıklamada son 48 saatte aralarında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da bulunduğu 12 mevkidaşıyla görüştüğünü belirtti. Bu diplomatik trafiğin öne çıkan adımı ise Katar’ın hazırladığı anlaşma taslağı.
The Guardian’a göre Katar, ABD ablukasının kaldırılması ve dondurulmuş 8 milyar dolarlık İran varlığının bir bölümünün serbest bırakılması karşılığında Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı denetçilerinin bombalanan nükleer tesisleri ziyaret etmesini ve Hürmüz Boğazı’nın açılmasını öngören bir planı taraflara sundu. Katar Emiri Temim bin Hamed el Sani’nin öneriyi cuma günü Trump’a ilettiği, İran’ın ise Lübnan’daki savaşın sona ermesi, ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi, yaptırımların hafifletilmesi ve savaş tazminatı ödenmesi gibi ek şartlar öne sürdüğü belirtiliyor.
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…