ABD ara seçimleri öncesinde Trump’ın veto resti, Washington’da siyasi dengeleri değiştirebilecek yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Peki, Demokratların Kongre’de güç kazanması ABD ekonomisini, doları ve altın fiyatlarını nasıl etkileyecek? Wall Street neden siyasi kilitlenmeyi tehdit değil, fırsat olarak görüyor? Ekonomist Necmettin Batırel, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş’a değerlendirdi.
Batırel, "Donald Trump, ara seçimlerde Demokratların kazanması durumunda, açıkça geçirmek istedikleri her yasa tasarısını veto edeceğini söyledi. ABD başkanlarının Kongre'den gelen yasaları veto etme yetkisi anayasal bir haktır. Ancak bu durumun "her şeyi" tamamen engellemesi mümkün değil. Nitekim Wall Street, siyasi kilitlenmeyi, yani bölünmüş Kongre senaryosunu (gridlock) çok sevdiği için bunu bir risk değil, tam aksine bir istikrar unsuru olarak gördü ve piyasalar artıda seyretti.
Eğer ara seçimlerde Demokratlar Kongre'yi kazanır ve Trump da Beyaz Saray'da kalırsa radikal veya piyasaları sarsacak büyük yasal değişikliklerin yapılması neredeyse imkânsız hâle gelir. Piyasalar için en büyük risk "belirsizlik" ve "ani kural değişiklikleridir". Trump'ın her şeyi veto edeceğini söylemesi, yeni vergilerin gelmeyeceği, mevcut kurumlar üzerindeki regülasyonların sertleşmeyeceği ve statükonun korunacağı anlamına gelir. Piyasalar, Trump’ın bu açıklamasını tamamen bir "seçim dönemi blöfü" veya siyasi pazarlık stratejisi olarak okuyor.
Trump'ın veto tehdidi siyaseten bir kriz gibi görünse de Wall Street'in gözünde "öngörülebilir bir denge ve radikal yasalardan korunma kalkanı" olarak algılandığı için endeksler yeşil seyretmeye devam etti." dedi.
TRUMP HER ŞEYİ VETO EDEBİLİR Mİ?
Trump'ın Kongre'den gelen tasarıları veto edebileceğini ancak bunun mutlak bir kilitlenme anlamına gelmeyeceğini söyleyen Batırel, "Eğer Demokratlar (veya onlara katılan Cumhuriyetçiler) Kongre'nin her iki kanadında (Temsilciler Meclisi ve Senato) üçte iki (2/3) çoğunluğu sağlayabilirse başkanın vetosunu geçersiz kılarak yasayı Trump'ın onayına gerek kalmadan yürürlüğe koyabilirler. Eğer Demokratlar ucu ucuna bir çoğunluk elde ederse bu defa tam bir yasama tıkanıklığı yaşanır. İşte bu yüzden Trump, veto tehdidinin ardından Demokratlarla eninde sonunda belirli konularda anlaşma masasına oturulabileceğini de belirtmiştir.
Trump'ın vaat ettiği büyük vergi kesintileri, deregülasyonlar veya "her yetişkin vatandaşa 5 bin dolar ödeme" gibi devasa harcama paketleri Demokratların kontrolündeki bir Kongre'den geçemez. Bu durum, piyasalarda agresif büyüme beklentilerini sınırlayabilir. Hükümet bütçesinin onaylanması sürecinde yaşanacak veto ve restleşmeler, federal hükümetin kapanma riskini (government shutdown) doğurabilir. Geçmiş deneyimler, bu tür siyasi krizlerin piyasalarda geçici oynaklıklara ve güven kaybına yol açtığını gösteriyor." şeklinde konuştu.
Şimdi gelelim en önemli soruya: Demokratlar kazanırsa dolar düşer mi?
BAtırel, "Trump'ın harcama paketlerinin engellenmesi, tahvil arzını ve enflasyonist baskıyı azaltarak Fed'in faiz artırımı ihtiyacını düşüreceği için ABD para birimi zayıflar. Washington'daki tıkanıklık ve bütçe krizleri, ABD ekonomisine olan küresel güveni sarsarak dolarda değer kaybına yol açar.
Özetle: Demokratların kazanması ve Trump'ın veto silahını kullanması, ABD'de "bölünmüş hükümet" dönemini başlatır. Tarihsel olarak piyasalar, radikal yasaların geçmesini engelleyen bölünmüş hükümet dönemlerini zaman zaman sevse de Trump dönemindeki keskin kutuplaşma ve veto restleşmeleri mali krizleri tetikleyerek dolar üzerinde aşağı yönlü bir baskı oluşturur. Zayıf dolar, ABD’de faiz indirim sürecini hızlandırır ve altında sert yükseliş yaşanır." diyerek seçimin olası sonuçlarını özetledi.
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…