ABD’de üretici enflasyonunun yıllık yüzde 6,5’e ulaşması ve artan bütçe açığı nedeniyle 10 yıllık Hazine tahvili getirileri son 24 yılın zirvesini test etti. Küresel piyasalarda "risksiz getiri" referansı olarak kabul edilen oranın yüzde 5’in üzerine çıkmasının gelişmekte olan ülkelere yansımalarını tgrthaber.com editörü Şenay Yurtalan’a özel değerlendiren Necmettin Batırel, hem dolar ve enflasyon baskısına dikkat çekti hem de 3 Ocak tarihiyle birlikte başlayacak yeni sürece işaret etti. İşte Ekonomi Yazarı Necmettin Batırel'in kritik değerlendirmesi...
TAHVİL İHRAÇLARI ARZI ARTIRIYOR
ABD tahvil piyasasında sert satışlar devam ederken, 10 yıllık Hazine tahvili faizi yüzde 5,17'ye yükseldi. Ekim ayında üretici fiyatlarının beklentilerin biraz altında artmasına rağmen yıllık üretici enflasyonunun yüzde 6,5'e ulaşması, fiyat baskılarının kalıcı olabileceği endişesini güçlendirdi 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,47'ye çıktı. Yatırımcılar enflasyona karşı korunmak için tahvillerden daha yüksek getiri talep etmeye başladığı için ellerindekini hızla satmaya başladı.
Şu anda 9 Aralık toplantısında 25 baz puanlık faiz artışına 91.3 şans veriliyor. 27 Ocak’taki toplantıda ikinci bir 25 baz puanlık artış 71.7 ihtimalle satın alınıyor. ABD hükümetinin artan kamu borcu ve yüksek bütçe açığını finanse etmek için sürekli yeni tahvil ihraç etmesi, piyasadaki tahvil arzını artırıyor. Tahvil ihalelerine gelen talebin zayıf kalması, tahvil fiyatlarını düşürüp faizleri yükseltiyor. Dikkatinizi çekerim burada ters orantı var.
TAHVİL FAİZİ YÜKSELİNCE GETİRİSİ AZALIR, EĞER TAHVİL FAİZİ DÜŞERSE GETİRİ YÜKSELİR
Orta Doğu'daki gerilimlerin petrol fiyatlarını yüksek tutması, küresel ölçekte enerji kaynaklı enflasyon riskini canlı tutarak uzun vadeli tahvil faizlerini besliyor. ABD 10 yıllık tahvil faizi küresel piyasalar için "risksiz getiri" referansı olarak kabul edilir. Bu oranın %5'in üzerinde kalıcı olması, dünya genelinde dolar borçlanma maliyetlerinin artacağına ve ucuz likidite döneminin kapandığını gösterir.
ABD'de konut kredisi (mortgage) ve şirket kredisi faizleri doğrudan 10 yıllık tahvil getirilerine endekslidir. Yüksek getiriler, hem şirket yatırımlarını hem de konut talebini baskılayarak ekonomik büyümeyi yavaşlatır. ABD tahvillerinin risksiz olarak %5'in üzerinde getiri sunması, küresel sermayeyi hisse senetlerinden ve gelişmekte olan ülke piyasalarından çekerek ABD dolarına yönlendirir. Bu durum borsalarda değerleme baskısı yaratırken gelişen ülke para birimleri üzerinde stres oluşturuyor.
PEKİ TAHVİL FAİZİ NASIL DÜŞER?
Doğrudan hükümet kararıyla değil, piyasadaki arz-talep dengesi ve beklentilerin değişmesiyle düşer. Getirilerin gerilemesi için şu adımların ve gelişmelerin gerçekleşmesi gerekir. Fed'in sıkı para politikası duruşunu sürdürerek enflasyonu ve enflasyon beklentilerini yeniden düşüş trendine sokması, uzun vadeli tahvillere olan talebi artırarak faizleri aşağı çeker. ABD Hazine Bakanlığı'nın bütçe açıklarını daraltacak adımlar atması ve piyasaya sürdüğü yeni tahvil miktarını azaltması, tahvil arzı baskısını hafifleterek getirileri düşürür.
ABD hazine bakanlığı piyasadaki likiditeyi desteklemek amacıyla mevcut uzun vadeli tahvilleri geri alırsa, piyasadaki tahvil arzını doğrudan kısarak faiz artışlarını frenler. İstihdam piyasasının yavaşlaması veya ekonomide resesyon endişelerinin artması, yatırımcıları güvenli liman olarak yeniden ABD tahvillerine yönlendirir ve tahvil fiyatlarının yükselmesiyle getiriler geriler. Ama şu anda böyle bir gelişme yok.
ABD TAHVİL GETİRİLERİNİN AŞIRI YÜKSELMESİ TÜRK EKONOMİSİNİ NASIL ETKİLER?
Küresel finans sisteminde "risksiz getiri" ölçütü olarak kabul edilen tahvillerde getirinin %5 sınırını aşması, Türk ekonomisini döviz kuru, finansman maliyetleri ve enflasyon kanalları üzerinden doğrudan baskılar. Uluslararası fonlar dolara döner. ABD para biriminin değer kazanması Türkiye’ye yönelik sermaye girişlerini yavaşlatır. Hazine'nin ve Türk bankalarının uluslararası piyasalardan Eurobond ihracı veya sendikasyon kredisi yoluyla borçlanma faizleri yükselir..
Döviz cinsinden borcu bulunan yerli şirketlerin borç yenileme (refinansman) maliyetleri artar ve kârlılıkları daralır. Küresel risk iştahının azalması ve yüksek risksiz faiz alternatifi, yabancı yatırımcıların hisse senedi piyasalarındaki pozisyonlarını azaltmasına neden olur. Kur baskısını dengelemek ve TL varlıkların cazibesini korumak amacıyla Merkez Bankasının piyasalara müdahalesini arttırır rezervleri erir, faiz indirim süreçlerini erteletir veya sıkı para politikasını daha uzun süre korumak durumunda kalabilir. Döviz kurlarındaki olası yükselişler, enerji ve ara malı ithalatı maliyetlerini artırarak yurt içi enflasyonla mücadeleyi zorlaştırır. Bu kadar olumsuz değerlendirmeden sonra analizi pozitif gelişmeyle tamamlayayım.
2026 yılı sonbaharında %517 ile son 24 yılın zirvesini test eden 10 yıllık tahvil getirilerini dünyanın en büyük yatırım bankalarından Goldman Sachs, ABD ara seçim seçimlerinde Temsilciler Meclisi ve Senatoda ezici çoğunluk elde eden demokratların 3 Ocak’ta göreve başlayacak olması ile tahvil faizlerinin yüzde 4.6’ya gerileyeceğini öngörüyor. Yani dünya da biz de 2 ay sonra rahat nefes alacağız.
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…