Bakan Şimşek: “Kalkınma bankaları yeşil dönüşümde değişimin öncüsü olacak”

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kulübü (IDFC) ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB) tarafından düzenlenen “Hedeften Uygulamaya: İklim Finansmanını Harekete Geçirmek İçin Stratejik Ortaklıklar” başlıklı panelin açılışında konuştu.

COP31’in uygulama odaklı bir yaklaşımla yürütüldüğünü belirten Şimşek, gelişmekte olan ülkelerin sürdürülebilir kalkınma hedefleri için her yıl yaklaşık 4 trilyon dolara ihtiyaç duyduğunu, bunun 1,8 trilyon dolarının iklim finansmanına ayrıldığını ifade etti.

Çok taraflı kalkınma bankalarının çalışmalarına rağmen finansman açığının büyümeye devam ettiğine dikkati çeken Şimşek, ulusal kalkınma bankalarının kendi kaynaklarını harekete geçirerek bu açığın kapatılmasında daha etkin rol oynayabileceğini kaydetti.

“Kalkınma bankalarını değişimi tetikleyen katalizörler olarak görüyorum”

Çok taraflı kalkınma bankalarının uzun vadeli finansman ve küresel uzmanlık, ulusal kalkınma bankalarının ise yerel bilgi birikimi sunduğunu belirten Şimşek, bu iş birliklerinin projelerin finanse edilebilir hale gelmesini ve daha yüksek standartların benimsenmesini sağladığını söyledi.

Ulusal kalkınma bankalarının yönetişim, çevresel ve sosyal güvenceler ile risk yönetimi alanlarında çok taraflı bankalardan edindikleri standartları müşterilerine aktardığını dile getiren Şimşek, bu sürecin yatırımların kalitesini yükselttiğini ve sermaye piyasalarının derinleşmesine katkı sağladığını ifade etti.

Şimşek, “Kalkınma bankalarımızı yalnızca birer aracı kurum olarak değil, daha iyi yönetişim ve daha yüksek standartlar doğrultusunda değişimi tetikleyen birer katalizör olarak görüyorum.” dedi.

Yatırım kararlarında öngörülebilirliğin önemine işaret eden Şimşek, hedeflerin, kuralların ve dönüşüm yol haritasının net olması gerektiğini vurguladı.

Türkiye’nin güçlü, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümeyi hedeflediğini belirten Şimşek, bu hedefe verimlilik, rekabet gücü ve dayanıklılığın artırılmasıyla ulaşılacağını, özel sektörün yanı sıra yeşil ve dijital dönüşümün de bu süreçte merkezi rol oynayacağını kaydetti.

İklim finansmanında üç öncelik

Şimşek, Asya Kalkınma Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası, Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankası başkanlarıyla gerçekleştirilen görüşmelerin ardından toplam 5,1 milyar dolarlık 10 yeni anlaşma imzalandığını hatırlattı.

Anlaşmaların hayata geçirilmesinin asıl önemli aşama olduğunu belirten Şimşek, iklim finansmanında proje hazırlığı, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve kapasite geliştirmenin üç temel öncelik olduğunu söyledi.

Finansman açığının önemli nedenlerinden birinin yatırıma hazır proje eksikliği olduğunu ifade eden Şimşek, kamu kaynaklarının her sektörün ihtiyacına uygun garanti, risk paylaşımı veya sermaye desteği gibi araçlarla değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Çok taraflı kalkınma bankalarıyla iş birliğinin yalnızca kredi sağlamadığını, aynı zamanda teknik bilgi ve standartların gelişmesine katkıda bulunduğunu belirten Şimşek, Türkiye ile Dünya Bankası Grubu arasındaki 75 yıllık ortaklığın özel sermayenin ülkeye çekilmesinde önemli payı olduğunu kaydetti.

“Türkiye, IBRD’nin en büyük finansman kullanıcısı”

Dünya Bankası Grubu Genel Müdürü ve Bilgi Yönetiminden Sorumlu Üst Düzey Yöneticisi Paschal Donohoe da Türkiye’nin 20 milyar doları aşan finansman portföyüyle Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankasının (IBRD) dünya genelindeki en büyük finansman kullanıcısı olduğunu bildirdi.

Türkiye’ye sağlanan kredilerin yüzde 70’inin iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması ve bu etkilere uyum çalışmalarını desteklediğini belirten Donohoe, bu oranın IBRD’nin ülke programları arasındaki en yüksek pay olduğunu ifade etti.

Donohoe, Dünya Bankası Grubunun son 5 yılda iklim açısından olumlu etkileri bulunan kalkınma faaliyetlerine dünya genelinde 210 milyar doların üzerinde finansman sağladığını, bu çalışmalarla yaklaşık 424 milyon kişinin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılmasına katkıda bulunulduğunu aktardı.

Türkiye’nin Dünya Bankası Grubunun garanti sağladığı ülkeler arasında ikinci, Uluslararası Finans Kurumunun (IFC) yatırım yaptığı ülkeler arasında ise üçüncü sırada yer aldığını belirten Donohoe, Türkiye’deki yatırımların daha hızlı hayata geçirilmesi için kapsamlı yatırım ve finansman modellerine geçmeyi hedeflediklerini söyledi.

Donohoe, Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu (TIDIP) kapsamında hükümet ve diğer paydaşlarla iş birliğinin sürdüğünü kaydetti.