Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Tacikistan, Kırgızistan, Nepal, Pakistan ve Bhutan tarafından organize edilen "Dağ Gündeminin İlerletilmesi: Hedef Aşımı Koşullarında Buzullar, Kriyosfer ve Dayanıklılık, Ortak Sorumluluk ve Sürdürülebilir Finansman" başlıklı etkinlikte konuştu.
Etkinliğe, Tacikistan Başbakan Yardımcısı Sulaymon Ziyozoda, Kırgızistan Bakanlar Kurulu Başkanı Adılbek Kasımaliyev, Asya Kalkınma Bankası (ADB) Başkanı Masato Kanda ile Nepal, Pakistan, Bhutan, Azerbaycan, Lesotho ve Ermenistan'dan üst düzey temsilciler katıldı.
Programda ayrıca Nepal Dışişleri Bakanı Shisir Khanal, Pakistan İklim Değişikliği ve Çevresel Koordinasyon Bakanı Mussadik Masood Malik, Bhutan Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı Sekreteri Karma Tshering, Azerbaycan Başbakan Yardımcısı Teymur Musayev, Lesotho Başbakan Yardımcısı Nthomeng Justina Majara ve Ermenistan Çevre Bakanı Hambardzum Matevosyan konuşmacı olarak yer aldı.
Buzullardaki değişim milyonlarca insanı etkiliyor
Buzulların geleceğinin yalnızca dağlık alanlarla sınırlı olmadığını ifade eden Yumaklı, yaşanan değişimlerin milyonlarca insanın yaşam koşullarını doğrudan etkilediğini belirtti. Küresel sıcaklıklardaki yükselişin buzullar ve kriyosferin diğer bileşenleri üzerinde uzun vadeli, bazı durumlarda ise geri döndürülemez etkiler oluşturabileceğini söyledi.
2024 yılının kayıtlara geçen en sıcak yıl olduğunu hatırlatan Yumaklı, 2025'te küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi döneme kıyasla yaklaşık 1,43 derece yükseldiğini aktardı.
Buzullar, kar örtüsü, permafrost alanları ve donmuş su bileşenlerini içine alan kriyosferin, küresel iklim sisteminin ve su döngüsünün temel unsurları arasında bulunduğuna işaret etti.
Dağlık alanlardaki kar ve buz rezervlerinin birçok nehir havzasındaki su bütçesinin düzenlenmesinde önemli rol oynadığını anlatan Yumaklı, bu kaynakların suyun mevsimlere göre dağılımını dengelediğini, tarımsal üretim ve ekosistemlerin su ihtiyacının karşılanmasına katkıda bulunduğunu kaydetti.
“25 nehir havzasında iklim değişikliğinin etkilerini değerlendirdik"
Türkiye'nin Akdeniz Havzası'nda bulunması ve coğrafi yapısı nedeniyle iklim değişikliğinden etkilenme riski yüksek ülkeler arasında yer aldığını belirten Yumaklı, su kaynaklarına yönelik bilimsel çalışmalar hakkında bilgi verdi.
Bakan Yumaklı, Türkiye'nin 25 nehir havzasında gerçekleştirilen araştırmalara ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Ülkemizde 25 nehir havzasında yürüttüğümüz bilimsel çalışmalarla, iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki muhtemel etkilerini 2100 yılına kadar değerlendirdik. Projeksiyonlarımız, ortalama sıcaklıkların 6 dereceye kadar artabileceğini ortaya koymaktadır. Bu değişimlerin, artan buharlaşmayla birlikte kullanılabilir su kaynaklarımız üzerinde de önemli sonuçları olacaktır."
Yüzyılın sonlarına doğru Türkiye'nin yıllık kullanılabilir su potansiyelinde yaklaşık yüzde 25'lik azalma yaşanabileceğini açıklayan Yumaklı, bunun tarımsal üretim ve gıda arz güvenliği üzerinde önemli etkiler oluşturabileceğini ifade etti.
İklim değişikliğinin yol açabileceği sorunlara karşı önceden hazırlık yapılması gerektiğini vurgulayan Yumaklı, "Bizim yaklaşımımız nettir: Krizlere müdahale etmek yerine riskleri önceden yönetmek zorundayız." ifadelerini kullandı.
Temiz su kaynaklarına erişimi bir beka meselesi olarak gördüklerini dile getiren Yumaklı, 2026-2035 yıllarını kapsayan Ulusal Su Planı'nın uygulamaya alındığını bildirdi.
Söz konusu planın su verimliliğini yükseltmeyi ve iklim değişikliğinin etkilerine karşı hazırlık kapasitesini geliştirmeyi amaçladığını belirtti.
Su yönetiminde 1,4 milyar doları aşan iki proje
Dağ ekosistemlerinin korunması için finansman kaynaklarının önemine değinen Yumaklı, bilgi, teknoloji ve planlama kapasitesinin tek başına yeterli olmayacağını söyledi.
Mevcut imkanların sahada yatırımlara, altyapı çalışmalarına ve uygulanabilir projelere dönüştürülebilmesi için sürdürülebilir finansman mekanizmalarının gerekli olduğunu ifade etti.
Yatırım kararlarında başlangıç maliyetlerinin yanı sıra maliyet-fayda analizlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Yumaklı, dağ havzalarında buzulların takip edilmesi, su bütçelerinin yenilenmesi, hidrolojik modelleme kapasitesinin artırılması ve tahmin ile erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesinin öncelikli yatırım alanları arasında bulunması gerektiğini kaydetti.
Türkiye'nin iklim değişikliğine uyum ve su yönetimi çalışmalarında kamu kaynaklarının yanında hibe ve kredi destekleri, kamu-özel iş birliği modelleri ve uluslararası finans kuruluşlarının imkanlarından da faydalandığını aktardı.
Bu alanda yürütülen projelerden birine ilişkin bilgi veren Yumaklı, "Dünya Bankası ile 819 milyon dolar bütçeli Türkiye İkinci Sulama Modernizasyon ve Su Verimliliği Projesi yürütüyoruz." dedi.
Türkiye Taşkın ve Kuraklık Yönetimi Projesi için de 600 milyon dolarlık bütçe ayrıldığını belirten Yumaklı, böylece su yönetimine yönelik iki projenin toplam bütçesinin 1,4 milyar doları aştığını bildirdi.
Basınçlı sulama yatırımlarına 15 milyon liraya kadar kredi desteği
Basınçlı sulama yatırımlarına sağlanan finansman desteklerine ilişkin bilgi veren Yumaklı, "Ziraat Bankamız aracılığıyla ise uygun koşulları sağlayan basınçlı sulama yatırımlarına 15 milyon liraya kadar kredi ve yüzde 100'e varan faiz desteği sunuyoruz." diye konuştu.
COP31'in iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında verilen taahhütlerin uygulamaya geçirilmesi bakımından önemli bir fırsat sunduğunu belirten Yumaklı, uluslararası iş birliğinin ve ortak sorumluluk anlayışının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Buzulların korunmasının su kaynakları ve gelecek nesiller açısından taşıdığı öneme değinen Yumaklı, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"Unutmayalım ki buzulları korumak, o dağlardan beslenen nehirleri, tarımsal üretimi, şehirleri ve gelecek nesillerin yaşamını korumaktır."
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…