Çin-Amerika savaşı cerrahide başladı! Üretimde rekabet arttı, ameliyathaneyi robotlar istila edecek

Ameliyat robotlarında marka hâline gelen Da Vinci robotlarını üreten firma olan Amerikalı Intuitive Surgical’ın 20 yıllık patent süresinin bitmesi, bütün dünya ülkelerinin ameliyathane robotlarının üretim çalışmalarına baş döndürücü bir hız verdi. Siyasi ekonomik arenadaki Çin Amerika rekabeti robot üretimi alanına da yansıdı; robot üretiminde Çin ve Amerika arasında kıyasıya bir savaş başladı. Yeni gelişmenin en çok hastaların işine yarayacağını söyleyen uzmanlar, “Robot üreticisi sayısının ve rekabetin artması sonucu bugüne kadar çok pahalı bir ameliyat yöntemi olan robot ameliyatları dünyada ucuzlamaya başladı. Bu fiyat indirimi süreci giderek daha çok hızlanacak ve ülkemize de yansıyacak; robot ameliyatları herkesin ulaşabileceği bir tedavi yöntemi hâline gelecek” müjdesini verdiler.

DÜNYADA YÜZDE 95 TÜRKİYE’DE YÜZDE 25

Uluslararası Üroloji Araştırmaları Derneği (IURES) tarafından düzenlenen IURES 2026 Kongresi’ne ameliyat robotları damgasını vurdu. Robotik ameliyatların kalp ameliyatları için geliştirildiğini ancak en çok ürolojik cerrahi alanında kullanıldığını söyleyen IURES Derneği Başkanı Prof. Dr. Fatih Atuğ, “ Dünya genelinde robotik cerrahi kullanımının yaklaşık yüzde 70’ini üroloji oluşturmaktadır. Genel cerrahide (özellikle fıtık ve kolon kanseri ameliyatlarında) kullanım giderek artmaktadır. Robotik cerrahinin en çok kullanıldığı ilk 5 branş: Üroloji, genel cerrahi, jinekoloji, göğüs cerrahisi, kalp cerrahisi ve genel cerrahidir. Daha sonra kulak burun boğaz ve diğer ameliyatlar gelir. Amerika’da prostat kanseri ameliyatlarının yüzde 95’i robotik yöntemle yapılmaktadır. İskoçya’da ise yüzde yüzü robotik yapılmaktadır. Türkiye’de ise bu oran yüzde 25 dolayındadır” dedi.

CERRAHIN İŞİNİ KOLAYLAŞTIRIYOR

Özellikle ürolojik ameliyatlarda ve kolon kanseri ameliyatlarında kanserli bölgenin diğer organların arkasında olması ve elle ulaşılabilmesi çok zor noktalarda bulunması sebebiyle robot ameliyatlarının cerrahın işini kolaylaştırdığını ve ameliyat başarısını artırdığını söyleyen IURES Kongresi Başkanı Prof. Dr. Burak Turna, “ İçeriye gönderdiğimiz kamera görüntüyü 10-16 kat büyüterek cerrahın hastalıklı alanı daha kolay görmesini ve eliyle müdahale edemeyeceği yerlere robot yardımıyla ulaşarak iyi bir cerrahi yapmasını sağlıyor. Hem hastanede yatış hem kanama hem de komplikasyon oranı azalıyor. Bu yüzden ülkelerin sağlık sistemleri, uygun hastalarda robotik ameliyat yapmayı tercih ediyor ” dedi.

ROBOT AMELİYATLARI UCUZLAYACAK

Türkiye’de yaklaşık 100 adet ameliyat robotu bulunduğunu söyleyen IURES Kongresi Başkanı Prof. Dr. Murat Binbay, “ Ancak, Çin, Güney Kore, İngiltere ve Almanya’nın da ürettiği robotları pazara çıkarması sonucu fiyatların düşmesiyle bu sayı giderek artacaktır. Sadece robotun değil, ameliyat sırasında kullanılan malzemeler de çok pahalıydı. Şimdi bunların da fiyatı düşüyor. Artık robot ameliyatları her hastanede yapılabilen işlemler hâline gelecek” diye konuştu.

MAKİNE CERRAHIN YERİNE GEÇER Mİ?

Bu sorunun son yılların en popüler sorusu olduğunu söyleyen Prof. Dr. Murat Binbay, “ Robotla cerrah arasında ‘Köle-efendi’ ilişkisi var. Robot köle, cerrah efendi. Robot cerrahın komutlarına göre ameliyatı yapan ama onun işini kolaylaştıran bir alet. Yapay zekânın da robota eklenmesi sayesinde robot aynı zamanda ameliyatı öğreniyor ve cerrahı hata yapmaması konusunda yönlendirebiliyor. Mesela ameliyatı yaparken tehlikeli bir alana yaklaştığında cerrahı uyarıyor. Cerrahın göremediği bir alanı işaret edebiliyor. Ancak şu anda cerrahın işini yapabilecek düzeyde değil. Ortada iyi bir cerrah yoksa ameliyat da başarılı olmaz. Ayrıca insan makine değil. İnsanın empati ve vicdan duygusu yok. Tıp sanatında en önemli unsurlardan biri de bunlar. Hastanın iyileşmesinde çok önemli faktörler. Eğer insan insanlığını kaybetmezse, şu anda robotlar ameliyat yapamaz. Fakat bir 50 yıl sonra köle efendi konumuna geçebilir... ” dedi.