Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz: “Coğrafi veriyi Türkiye’nin kalkınmasında stratejik güce dönüştüreceğiz”

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemi Kurulu toplantısı gerçekleştirildi.

Yılmaz, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, Manisa’nın Turgutlu ilçesindeki İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yakınında meydana gelen silahlı saldırıya ilişkin bilgi verdi.

Saldırının sabah 07.59 sıralarında gerçekleştiğini belirten Yılmaz, olayın ardından emniyet ve sağlık ekiplerinin bölgeye sevk edildiğini söyledi.

Yılmaz, “Sabah 07.59 sularında gerçekleşti bu saldırı. Saldırı olur olmaz emniyet güçlerimiz, sağlık ekiplerimiz olay bölgesine sevk edildi ve hemen gerekli müdahaleler yapıldı. Olayın faili olan kişi şu anda emniyet güçlerimizin, adli makamlarımızın kontrolü altında, yakalanmış durumda. Valimiz, olay yerinde ve gerekli çalışmaları ilgili kişilerle, makamlarla birlikte sürdürüyor. Yaralılarımız tedavi altında. Ümit ederiz ki hepsi en kısa sürede sağlıklarına kavuşsunlar. Milli Eğitim Bakanımız ve İçişleri Bakanımız olay yerine intikal ediyorlar. Onlar da olay yerine geçtikten sonra daha detaylı bir şekilde kamuoyunu bilgilendireceklerdir. Her türlü adli ve idari soruşturma da başlatılmış durumda.” ifadelerini kullandı.

Gelişmelerin seyrine göre kamuoyunun bilgilendirileceğini aktaran Yılmaz, “Ben, tekrar hepimize geçmiş olsun diyorum. Yaralılarımıza şifalar diliyorum ve bu çalışmaları sürdüren arkadaşlarımıza da kolaylıklar diliyorum.” dedi.

Coğrafi veri altyapısının güçlendirilmesi

Yılmaz, coğrafi bilginin standartlara uygun üretilmesi, güvenli paylaşılması ve veri odaklı karar alma mekanizmasının güçlendirilmesinin öncelikleri arasında bulunduğunu söyledi.

Toplantıda coğrafi bilgi sistemleri alanındaki gelişmeler ile kamu kurumlarının performans ve olgunluk seviyelerinin değerlendirileceğini belirten Yılmaz, aynı bölgedeki projelerin kamu yararı doğrultusunda seçilmesinde coğrafi bilgi sistemlerinin karar destek rolünün de ele alınacağını ifade etti.

Merkezi ve yerel yönetimlerin verileriyle stratejik önemi artan su varlığının verimli kullanımına ilişkin çalışmaların da değerlendirileceğini bildiren Yılmaz, Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu’nun e-Devlet’e entegre edilerek vatandaşların, kamu kurumlarının ve üniversitelerin kullanımına açıldığını hatırlattı.

Yılmaz, 1 Ocak 2025’te 14 bin olan Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu kullanıcı sayısının bugün 1 milyon 116 bine ulaştığını belirterek, platformda parsel, yol, yapı, ortofoto, şehir atlası, afet toplanma alanları, çevre düzeni planı, uygulama imar planı, nazım imar planı, büyük ovalar, diri fay ve taşkın risk haritaları gibi verilerin sunulduğunu söyledi.

Platformdaki coğrafi verilerin kalitesi, güncelliği ve hizmet sürekliliğinin güvence altına alınmasının önemine dikkati çeken Yılmaz, “Hedefimiz, mükerrer veri üretiminin önüne geçmek, veri güncelliği ve güvenilirliğini artırmak ve kamu kaynaklarını daha etkin kullanmaktır.” dedi.

Merkezi idare kurumlarının coğrafi verilerinin ortak standartlarla bir araya getirildiğini aktaran Yılmaz, büyükşehir ve ilçe belediyeleri, su ve kanalizasyon idareleri ile il özel idarelerinin de ulusal coğrafi veri ekosistemine dahil edildiğini kaydetti.

Yılmaz, yerel yönetimler tarafından sağlanan coğrafi verilerin standartlara uygun hale getirilmesi amacıyla 147 coğrafi veri ögesi için coğrafi veri paylaşım matrisleri oluşturulduğunu belirtti.

Kamulaştırma verileri ortak katmanda birleştirilecek

Kamu yatırımlarının planlanmasında farklı kurumların görev ve sorumluluklarının aynı coğrafi alan üzerinde kesişebildiğine işaret eden Yılmaz, maden sahalarının orman, tarım ve su alanlarıyla veya başka kamu yatırımlarıyla kesişebildiğini söyledi.

Bu tür durumlarda kurumların mevzuattan kaynaklanan görev ve yükümlülükleri ile kamu önceliklerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Yılmaz, benzer kesişmelerin enerji santrallerinden karayollarına, demiryollarından sulama tesislerine kadar birçok alanda yaşanabildiğini ifade etti.

Coğrafi bilgi sistemleri sayesinde yatırımın ilk aşamasında belirlenen alanla hangi veri katmanlarının kesiştiğinin ve hangi kurumların sorumlu olduğunun belirlenebildiğini aktaran Yılmaz, bunun kurumlar arası koordinasyonu güçlendirdiğini söyledi.

Kamulaştırma süreçlerinde de bu koordinasyondan yararlanacaklarını belirten Yılmaz, farklı kamu kurumlarının gerçekleştirdiği kamulaştırmalara ilişkin verilerin ortak bir coğrafi veri katmanında bir araya getirileceğini bildirdi.

Yılmaz, “kara yolundan demir yoluna, enerji tesisinden içme suyu ve altyapı yatırımlarına kadar pek çok kamu yatırımında kamulaştırma süreçleri yürütülmektedir. Farklı kamu kurumlarımız, kendi görev alanlarına göre kamulaştırma verileri üretmekte ve taşınmazlara ilişkin değerleme çalışmaları gerçekleştirmektedir. Aynı bölgedeki benzer nitelikteki taşınmazlar için farklı kurumların farklı zamanlarda yaptığı kamulaştırmalarda bedellerde farklılaşabilmektedir. Uyuşmazlıklara ve yargı süreçlerine de konu olabilen bu durumun önüne geçmek amacıyla, değişik kamu kurumlarının gerçekleştirdiği kamulaştırma verilerini ortak bir coğrafi veri katmanında bir araya getireceğiz.” ifadelerini kullandı.

Mavi Vatan için coğrafi veri altyapısı güçlendirilecek

Coğrafi verinin ileri teknolojiyle buluşturularak katma değer oluşturmasının temel hedefler arasında bulunduğunu belirten Yılmaz, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı aracılığıyla coğrafi veriyi teknolojiyle buluşturan yenilikçi projelerin desteklendiğini söyledi.

“Yerli ve Milli Navigasyon Uygulaması Geliştirme” projesinin bu çalışmalar arasında öne çıktığını belirten Yılmaz, Türkiye’nin kendi teknolojik altyapısı ve coğrafi verileri temelinde ihracat potansiyeli yüksek bir navigasyon ekosistemi oluşturulmasına katkı sağlandığını ifade etti.

Deniz yetki alanlarına ilişkin çalışmalara da değinen Yılmaz, “Coğrafi veriden katma değer üretme hedefimiz, üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizin deniz yetki alanlarını da kapsamaktadır. MSB Deniz Kuvvetleri Komutanlığımızın ‘Ulusal Deniz Coğrafi Veri Merkezinin Kurulması’ Projesiyle Mavi Vatanımızın coğrafi veri altyapısını güçlendirerek ülkemizin deniz coğrafi veri kapasitesini ileri bir seviyeye taşımayı hedefliyoruz.” dedi.

Su yönetiminde bütünleşik veri altyapısı

İklim değişikliği, nüfus artışı, kentleşme ve artan su talebinin, su kaynaklarının miktar ve kalite açısından birlikte değerlendirilmesini zorunlu kıldığını belirten Yılmaz, kurumlar arası koordinasyon ve güvenilir, güncel, standart ve bütünleşik bir su verisi altyapısının önemine dikkati çekti.

2026-2035 Ulusal Su Planı ile Türkiye’nin gelecek 10 yıllık dönemdeki su yönetimi hedef ve önceliklerinin belirlendiğini aktaran Yılmaz, Ulusal Su Bilgi Sistemi kapsamında oluşturulan veri altyapısının “Akıllı Su Yönetim Sistemi” ile daha ileri bir aşamaya taşınmasının planlandığını söyledi.

Yılmaz, su kaynaklarının miktar ve kalitesinin kaynaktan son kullanıcıya kadar gerçek zamanlı izlenmesi ve yönetilmesinin hedeflendiğini kaydetti.

KKTC’nin coğrafi veri altyapısına destek

Yılmaz, coğrafi bilgi sistemleri alanındaki kurumsal bilgi birikimi ve tecrübenin dost ve kardeş ülkelerle yapılan iş birliklerinde de değerlendirildiğini belirterek, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde 2024’te başlatılan Ulusal Coğrafi Veri Altyapısı Projesi’ne değindi.

Proje kapsamında hava fotoğrafları çekimleri, gerçek ortofoto üretimleri ve 3 boyutlu dijital ikiz çalışmalarının tamamlandığını belirten Yılmaz, üretilen verilerin KKTC makamlarına teslim edilmesi aşamasına gelindiğini bildirdi.

Yılmaz, yürütülen çalışmaların ortak hedefinin coğrafi veriyi ülkenin kalkınmasına hizmet eden güçlü bir kaynağa dönüştürmek olduğunu belirterek, “Türkiye Yüzyılı vizyonumuzla, coğrafi veriyi kamu yönetiminde daha doğru kararların alınması, yatırımların daha etkin planlanması, kaynakların daha verimli kullanımı, ekonomik ve toplumsal değer üreten yeni ürün ve hizmetlerin geliştirilmesinde stratejik bir güce dönüştürmeye kararlıyız.” diye konuştu.