Dünyanın en kaliteli zeytinyağı... Gazze'de yüz güldüren hasat başladı

İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarında tarım arazileri büyük ölçüde zarar görürken, “sarı hat” olarak belirlenen alanlardaki arazilere Filistinli çiftçiler ulaşamıyor.

Buna rağmen çiftçiler, geriye kalan az sayıdaki zeytin ağacından hasat ettikleri zeytinleri yağ elde etmek için Zevayide beldesinin batısındaki sıkım tesisine götürdü.

DÜNYANIN EN ESKİ ZEYTİN AĞAÇLARI

Filistin ve Gazze coğrafyası, zeytin ağacının dünyadaki en eski gen merkezlerinden biri olarak kabul ediliyor. Kalkolitik Çağ ve Erken Tunç Çağı'ndan bu yana zeytin tarımının yapıldığı bölgede, binlerce yıllık üretim geleneği bulunuyor.

Filistin topraklarında, yerel halkın “Rumi” olarak adlandırdığı, yaşları 1.500 ile 3.000 yıl arasında değişen zeytin ağaçları da yer alıyor. Özellikle Beytüllahim ve Nablus civarında bulunan bu ağaçlar, kök sistemleri sayesinde kuraklığa dayanıklılıklarıyla biliniyor.

Filistin zeytinyağının karakteristik aroması, başta Surî ve Nabalî olmak üzere bölgenin yerel zeytin çeşitlerine dayanıyor. Adını Lübnan'ın Sur şehrinden alan Surî zeytini, yüksek yağ oranı ve taze çimen, yeşil elma ve karabiber notalarını andıran aromasıyla öne çıkıyor.

Nablus şehrinin adıyla anılan Nabalî ise Surî'ye göre daha yumuşak, tatlı ve meyvemsi bir profile sahip. Her iki çeşit de yağlık olarak kullanılırken Nabalî aynı zamanda sofralık zeytin olarak da değerlendiriliyor.

GAZZE'NİN FARKI

Gazze Şeridi'nin Akdeniz kıyısındaki konumu, zeytin üretimine kendine has iklim ve toprak koşulları kazandırıyor. Batı Şeria'nın dağlık ve teraslı arazilerinden farklı olarak kıyı ovası niteliğindeki Gazze'de, denizden gelen rüzgârlar, ılıman kışlar ve kumsal-tınlı toprak yapısı zeytinlerin yetişme koşullarını etkiliyor.

Bölgenin daha sıcak iklimi nedeniyle hasat, Batı Şeria'ya kıyasla genellikle birkaç hafta önce, eylül sonu ile ekim başında başlıyor.

Gazze, tarih boyunca zeytinyağı ticaretinde de önemli bir merkez oldu. Özellikle Osmanlı döneminde kent, kendi üretiminin yanı sıra El Halil ve Nablus gibi iç kesimlerden gelen zeytinyağlarını ve Nablus sabunlarını Mısır'a ve Avrupa'ya ihraç eden stratejik bir liman olarak öne çıktı.

Filistin'de zeytinyağı üretimi, geleneksel hasat ve sıkım yöntemleriyle de dikkat çekiyor. Özellikle Batı Şeria'nın sarp yamaçları ve teraslı arazilerinde makineli tarımın zor olması nedeniyle zeytinler elle toplanıyor.

Tarih süreçte taş değirmenlerde, “ma'sara” adı verilen tesislerde ezilen ve hasır çuvallarda sıkılan zeytinler için günümüzde modern tesisler de kullanılıyor.

Soğuk sıkım yönteminde yüksek ısıdan kaçınılması, yağın aroma veren uçucu bileşenlerinin ve fenolik bileşiklerinin korunmasına yardımcı oluyor.

Gazze'de saldırılar nedeniyle tarım arazilerinin zarar görmesi ve bazı bölgelere erişimin engellenmesi, binlerce yıllık zeytin yetiştiriciliği geleneğini de engelliyor. Buna rağmen Filistinli çiftçiler, geriye kalan ağaçlardan elde ettikleri zeytinleri sıkım tesislerine taşıyarak hasadı sürdürüyor.

İşte Gazze'de zeytin hasadından dikkat çeken kareler...