Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği'nin (EKODOSD) Çarşamba Söyleşileri'nde bu hafta Kuşadası'nın zehirli bitkileri, toksik birleşikleri ve doğadaki özellikleri ele alınırken, kentin bitki çeşitliliğinin korunmasının önemine dikkat çekildi.
Aydın 'da tarihin ve ekosistemin korunması adına önemli çalışmalar yürüten Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD), 'Çarşamba Söyleşileri'ne aralıksız devam ediyor. Bu çerçevede düzenlenen söyleşinin bu haftaki konusu "Fitotoksinler, metabolizmaları, çevremizde yer alan önemli zehirli bitkiler ve özellikler" oldu. Söyleşilerin bu haftaki konukları ise Denizli Pamukkale Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi ve EKODOSD Bilim Danışmanı Prof. Dr. Ali Çelik ile asistanları Betül Kollu ve Feyzanur Sarıdaş oldu. Prof. Dr. Ali Çelik, fitotoksinler ve çevrede bulunan zehirli bitkiler hakkında katılımcılara bilgi verdi. Söyleşide fitotoksinlerin metabolizmaları, zehirli bitkilerin içerdiği toksik birleşikler ve bu birleşiklerin insan vücudundaki etkileri ele alındı. Prof. Dr. Ali Çelik, Türkiye florasının zenginliği ve Avrupa florası içerisindeki yeri hakkında bilgi verirken, daha önce Kuşadası florası üzerine gerçekleştirdiği araştırmalardan da örnekler paylaştı. Kuşadası'nın Akdeniz fitocoğrafik bölgesine ait bitkilerin önemli ölçüde temsil edildiği alanlardan biri olduğunu belirten Çelik, kent çevresinin soğanlı, yumrulu ve rizomlu bitkiler açısından da zengin olduğunu ifade etti. Kıyı ekosistemlerinde bulunan tuzcul, kumcul ve kayalık çatlaklarda yetişen bitkilerin yaşam alanlarının çevresel baskılar nedeniyle tehdit altında olduğuna dikkat çeken Çelik, bu habitatların korunması gerektiğini vurguladı. Bir turizm kentinin değerinin yalnızca deniz, kum ve güneşten ibaret olmadığını belirten Çelik, doğal alanların ve biyolojik çeşitliliğin de kent kimliğinin önemli bir parçası olduğunu ifade etti.
Söyleşinin ikinci bölümünde yüksek lisans öğrencileri Betül Kollu ve Feyzanur Sarıdaş, Türkiye florasındaki endemizm oranının yaklaşık yüzde 30 olduğunu belirterek bitkilerin ürettiği alkaloitler, glikozitler, saponinler, reçineler ve terpenler gibi sekonder metabolitler hakkında sunum yaptı.
Her hafta gerçekleştirilen söyleşilerin devam edeceğini ifade eden EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü de, söyleşi ile ilgili yaptığı açıklamada "Sunumların devamında Kuşadası florasında yer alan önemli zehirli bitkilerle ilgili kapsamlı ve detaylı bir bilgi verildi. Özellikle bunlar arasında doğada sıkça tüketilen veya şifalı bilinen türlerle morfolojik benzerlik göstermesi nedeniyle ciddi karıştırılma ve zehirlenme riskleri taşıdığı vurgulandı. Bu çerçevede ölümcül baldıran bitkisinin en önemli ayırt edici özelliği gövdesindeki kırmızı lekeler olsa da yaprak yapısıyla maydanoz gibi diğer yenilebilir yeşilliklerle karıştırılıp doğrudan soframıza gelebildiği, acı çiğdem, zehirsiz çiğdem türleriyle karıştırılarak tüketilebildiği ve yüksük otu yapraklarının ise şifalı niyetine toplanan sinir otu ile karıştırılabildiği ifade edildi. Son kısımda ise güzelavrat otu, eşek hıyarı, kırlangıç otu ve yılan bıçağı gibi öne çıkan türlerin morfolojik ve ekolojik özellikleri, antik dönemden günümüze tarihteki yeri, tıbbi ve geleneksel kullanımları ve toksikolojik semptomları detaylandırıldı" dedi.
Yapılan sunumdan sonra konukların sorularını yanıtlayan Prof. Dr. Ali Çelik'e, Betül Kollu'ya ve Feyzanur Sarıdaş'a, ADÜ Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mesut Kırmacı tarafından EKODOSD'un teşekkür belgesi takdim edildi.







Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…