Elektrik ve doğal gaz faturalarındaki yükseliş vatandaşların bütçesini zorlamaya devam ederken, enerji tasarrufu için yeni bir uygulama devreye alındı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından kullanıma sunulan "Verimli Ev" uygulaması, evlerdeki elektrik tüketimini cihaz cihaz analiz ederek faturanın hangi noktada kabardığını ortaya koymayı hedefliyor. Buzdolabından çamaşır makinesine, klimadan kombiye kadar pek çok cihazın enerji tüketimi hesaplanabilecek.
EVDEKİ CİHAZLARIN ENERJİ KARNESİ ÇIKACAK
Vatandaşlar, Verimli Ev uygulamasına e-posta adresiyle hesap oluşturarak veya e-Devlet üzerinden giriş yapabilecek. Sisteme girilen bilgiler doğrultusunda her bir cihazın toplam elektrik ve doğal gaz tüketimindeki tahmini payı yüzdesel olarak hesaplanarak kullanıcıya sunuluyor. Ayrıca enerji tüketimine bağlı karbon emisyonu da gösteriliyor. Eksik veya tutarsız veri girişlerinde uyarı veren uygulama, farklı hesaplama senaryoları üzerinden enerji verimliliğini artırmaya ve faturaları düşürmeye yönelik öneriler de sunuyor.
Enerji Uzmanı Altuğ Karataş, Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er'e yaptığı açıklamada uygulamanın çalışma sistemine ilişkin önemli bir ayrıntıya dikkat çekti. Sistemin cihazları gerçek zamanlı ölçen bir sayaç olmadığını belirten Karataş, uygulamanın fatura ve kullanım bilgilerinden hareketle tüketim dağılımını tahmin eden bir rehber niteliği taşıdığını vurguladı.
Altuğ Karataş, evlerde enerji verimliliğinin artırılması, elektrik tüketimini yükselten yanlış alışkanlıklar ve faturaları düşürmenin pratik yollarını ve vatandaşların dikkat etmesi gerekenleri de tek tek sıraladı.

"ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN İLK ADIMI TÜKETİMİ GÖRÜNÜR KILMAK VE DOĞRU YÖNETMEKTİR"
Uygulama, sisteme girilen bilgiler üzerinden her cihazın toplam elektrik veya doğal gaz tüketimindeki tahmini payını yüzdesel olarak hesaplıyor. Bununla birlikte tüketimden kaynaklanan karbon emisyonu da kullanıcıya gösteriliyor. Eksik veya tutarsız veri girişlerinde kullanıcıyı uyaran sistem, farklı hesaplama senaryoları üzerinden verimlilik önerileri sunuyor.
Karataş, uygulamanın çalışma sistemine ilişkin önemli bir ayrıntıya dikkat çekti. Sistemin cihazları gerçek zamanlı ölçen bir sayaç olmadığını belirten Karataş, uygulamanın fatura ve kullanım bilgilerinden hareketle tüketim dağılımını tahmin eden bir rehber niteliği taşıdığını vurguladı:
"Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'mızın koordinasyonunda TÜRKBESD, DOSİDER ve ECİD iş birliğiyle geliştirilen Verimli Ev mobil uygulaması, hanelerin elektrik ve doğal gaz tüketimini anlamalarına ve tasarruf fırsatlarını belirlemelerine yardımcı oluyor. Kullanıcılar e-Devlet entegrasyonu üzerinden güvenli biçimde erişim sağlıyor. Önce elektrik ve doğal gaz faturalarındaki tüketim bilgilerini giriyor; ardından buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinesi, kombi, klima, elektrikli ısıtıcı, ütü gibi cihazların enerji sınıfını, gücünü ve kullanım süresini tanımlıyor. Listede bulunmayan cihazlar da ayrıca eklenebiliyor.
Uygulama, girilen bilgiler üzerinden her cihazın toplam elektrik veya doğal gaz tüketimindeki tahmini payını yüzdesel olarak hesaplıyor; tüketimden kaynaklanan karbon emisyonunu gösteriyor ve cihaz bazında daha verimli kullanım önerileri sunuyor. Eksik veya tutarsız girişlerde kullanıcıyı uyararak farklı hesaplama senaryoları uyguluyor. Dolayısıyla bu sistem, cihazları gerçek zamanlı ölçen bir sayaç değil; fatura ve kullanım bilgilerinden hareketle tüketim dağılımını tahmin eden bir rehber. Enerji verimliliğinin ilk adımı tüketimi görünür kılmak, ardından onu doğru yönetmektir."

"TASARRUF, AYNI İHTİYACI DAHA AZ ENERJİYLE KARŞILAMAKTIR"
Uygulamadaki tüketim bilgilerinin nasıl gerçek tasarrufa dönüştürülebileceğini açıklayan Altuğ Karataş, kurutma makinesi üzerinden verdiği örnek ile haftada beş yerine üç kez kullanmanın yıl bazında yaklaşık 156–416 kWh tasarruf anlamına geldiğini açıkladı:
"Önce en fazla tüketim oluşturan cihazları ve gereksiz kullanım sürelerini belirlemeliyiz. Örneğin kurutma makinesi bir çevrimde modeline göre yaklaşık 1,5–4 kWh tüketebilir. Haftada beş yerine üç kez kullanmak, yılda yaklaşık 156–416 kWh tasarruf anlamına gelebilir; elbette kalan çamaşırların uygun koşullarda doğal olarak kurutulması gerekir. Çamaşırları 60°C yerine uygun olduğunda 30°C’de yıkamak, çevrim başına yaklaşık %30–60 elektrik tasarrufu sağlayabilir. Önemli olan cihazın gücü kadar ne sıklıkta ve hangi programda kullanıldığıdır. Tasarruf, konfordan vazgeçmek değil, aynı ihtiyacı daha az enerjiyle karşılamaktır."

EVLERDE EN ÇOK ELEKTRİK TÜKETEN CİHAZLAR HANGİLERİ?
Evlerdeki elektrik tüketiminin hane büyüklüğüne, iklime ve kullanım alışkanlıklarına göre değiştiğini belirten Karataş, özellikle bazı cihazların faturada daha büyük paya sahip olabildiğini söyledi. Elektrikle ısınan evlerde ısıtıcılar ve klimalar öne çıkarken diğer hanelerde buzdolabı, kurutma makinesi, fırın, bulaşık ve çamaşır makineleri dikkat çekiyor.
Uzman isim, tasarruf için cihazların yalnızca enerji sınıfına değil, kullanım sıklığına ve seçilen programlara da dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı:
"Tüketim hane büyüklüğüne, iklime ve kullanım alışkanlıklarına göre değişir. Elektrikle ısınan evlerde ısıtıcılar ve klimalar; diğer evlerde ise buzdolabı, kurutma makinesi, fırın, bulaşık ve çamaşır makineleri öne çıkabilir. Ekonomik programlar ve düşük sıcaklıklar önemli fark oluşturur: Çamaşırda 60°C yerine uygun koşullarda 30°C seçimi yaklaşık %30–60; bulaşıkta yoğun/yüksek sıcaklık programı yerine eko program seçimi yaklaşık %15–30 elektrik tasarrufu sağlayabilir. Kesin fark cihazın etiketindeki program tüketimlerine bağlıdır."

EVLERDE BU ALIŞKANLIKLAR ENERJİ İSRAFINA SEBEP OLUYOR
Elektrik ve doğal gaz faturalarını artıran tek unsur kullanılan cihazlar değil. Günlük hayatta farkında olmadan yapılan bazı hatalar da enerji tüketimini yükseltiyor.
Altuğ Karataş, özellikle şu alışkanlıkların enerji israfına yol açtığını belirtti:
"Isıtma çalışırken kapı ve pencereleri uzun süre açık tutmak, pencereleri sürekli aralık bırakmak, çamaşır ve bulaşık makinelerini ekonomik program yerine gereksiz yüksek sıcaklıkta çalıştırmak yaygın hatalardır. Su ısıtıcısına ihtiyaçtan fazla su koymak da gereksiz enerji harcatır. Buharlı ütüde kullanılmayacak miktarda suyu tekrar tekrar ısıtmak benzer şekilde israfa neden olabilir. Tasarruflu duş başlığı kullanmamak sıcak su tüketimini, dolayısıyla suyu ısıtmak için kullanılan doğal gazı veya elektriği artırabilir. Kapı ve pencere aralıklarından oluşan ısı kaçakları da gözden kaçırılmamalıdır. İlk tasarruf adımı, bu alışkanlıkları düzeltmektir."

BUZDOLABININ KAPAĞINI SIK VE UZUN SÜRE AÇMAYIN
Mutfakta gün boyunca çalışan buzdolapları da elektrik faturasında önemli bir paya sahip olabiliyor. Ancak yanlış sıcaklık ayarı, kapağın sık veya uzun süre açık tutulması, sıcak yiyeceklerin doğrudan dolaba konulması ve cihazın fırın ya da radyatör yanına yerleştirilmesi tüketimi artırabiliyor.
Karataş, yılda 400 kWh elektrik tüketen örnek bir buzdolabında bu olumsuzlukların toplamda yüzde 10-20 ek tüketime yol açabileceğini belirtti. Bu senaryoda yılda 40-80 kWh fazladan elektrik harcanabileceğine dikkat çekti:
"Yılda 400 kWh tüketen örnek bir buzdolabında yanlış sıcaklık ayarı, kapağın sık veya uzun süre açılması, sıcak yiyecek konulması ve cihazın fırın ya da radyatör yanına yerleştirilmesi tüketimi artırabilir. Bu olumsuzlukların toplamda %10–20 ek tüketime yol açtığı örnek bir senaryoda yılda 40–80 kWh fazladan elektrik harcanır. Bu, her cihaz için sabit bir oran değildir. Soğutucu bölümünü yaklaşık +4°C, dondurucuyu -18°C ayarlamak; kapak contalarını kontrol etmek ve cihazın arkasında yeterli hava dolaşımı bırakmak doğru kullanımdır. Yeni ve verimli modellerin yıllık tüketimi 400 kWh’nin oldukça altında olabilir."

KIŞIN ISINMA KONFORUNU KORUYARAK FATURAYI DÜŞÜRMEK MÜMKÜN
Havaların soğumasıyla birlikte doğal gaz ve elektrik tüketimi de artıyor. Ancak doğru önlemlerle ısınma konforundan vazgeçmeden enerji tasarrufu sağlamak mümkün.
Enerji Uzmanı Altuğ Karataş, öncelikle evlerdeki ısı kayıplarının azaltılması gerektiğini belirtti. Kapı ve pencerelerdeki hava sızıntılarının sünger yalıtım şeritleriyle kapatılabileceğini, özellikle dış cepheye bakan yalıtımsız duvarlarda radyatör arkasına uygun yansıtıcı yalıtım levhalarının yerleştirilebileceğini söyledi.
Karataş, alınabilecek önlemleri şöyle sıraladı:
"Önce ısı kayıplarını azaltmalıyız. Kapı ve pencerelerdeki hava sızıntılarına sünger yalıtım şeritleri uygulanabilir. Özellikle dış cepheye bakan yalıtımsız duvarlarda radyatör arkasına uygun yansıtıcı yalıtım levhaları yerleştirilebilir. Bu tür önlemler, ısı kaybı yüksek bazı evlerde ısıtma tüketiminde %10 civarında tasarrufa katkı sağlayabilir; sonuç evin durumuna göre değişir. Oda sıcaklığını 1°C düşürmek ısıtma enerjisinde yaklaşık %5–7 tasarruf sağlayabilir. Termostatik radyatör vanaları, oda termostatı, kombi bakımı ve radyatörlerin önünün açık tutulması da önemlidir. Isıtma çalışırken uzun süre pencere açmak yerine kısa ve etkili havalandırma tercih edilmelidir. Öncelik, ürettiğimiz ısıyı içeride tutmaktır."

BEKLEME MODUNDAKİ CİHAZLAR DA ELEKTRİK TÜKETİYOR
Televizyon, uydu alıcısı ve benzeri elektronik cihazlar kapalı görünseler bile bekleme modunda elektrik tüketmeye devam edebiliyor. Uzmanların "hayalet tüketim" olarak adlandırdığı bu durum, fark edilmeden faturaya yansıyor.
Altuğ Karataş, bazı cihazlarda kullanım ömrü boyunca tüketilen elektriğin yaklaşık yüzde 2-4'ünün bekleme modundan kaynaklanabileceğini belirtti.
Sürekli 5 watt elektrik çeken bir cihazın yılda yaklaşık 44 kWh tükettiğini ifade eden Karataş, gereksiz çalışan cihazların kapatılmasını ve uygun noktalarda anahtarlı priz kullanılmasını önerdi:
"Televizyon, uydu alıcısı ve benzeri elektronik cihazlar kapalı görünseler bile bekleme modunda elektrik tüketebilir. Biz buna hayalet tüketim diyoruz. Bazı cihazlarda kullanım ömrü boyunca tüketilen elektriğin yaklaşık %2–4’ü bekleme modundan kaynaklanabilir; bu oran tüm cihazlar için geçerli değildir. Örneğin sürekli 5 watt çeken bir cihaz yılda yaklaşık 44 kWh tüketir. Modem ise çoğunlukla bekleme modunda değil, aktif çalışır; onun sürekli tüketimini ayrı değerlendirmek gerekir. Gereksiz çalışan cihazları kapatmak ve uygun yerlerde anahtarlı priz kullanmak faydalıdır."

YENİ BEYAZ EŞYA VE ELEKTRONİK CİHAZ ALACAKLAR DİKKAT
Beyaz eşya ve elektronik cihaz satın alırken yalnızca ürünün fiyatına odaklanmak, uzun vadede daha yüksek faturalarla karşılaşılmasına neden olabiliyor.
Karataş, cihazların değişim zamanı geldiğinde bütçenin elverdiği en yüksek verimlilik sınıfının ve en düşük yıllık kWh tüketim değerinin tercih edilmesi gerektiğini söyledi:
"Çalışır durumdaki her cihazı sırf yeni model çıktı diye değiştirmek şart değil. Ancak beyaz eşya ve elektronik cihazlarımızın değişim zamanı geldiğinde bütçemizin elverdiği en yüksek verimlilik sınıfını ve en düşük kWh tüketim değerini tercih etmeliyiz. Örneğin eski bir buzdolabı yılda 400 kWh, yeni model 200 kWh tüketiyorsa yılda 200 kWh, on yılda 2.000 kWh tasarruf oluşur. Satın alma bedeli ile yıllık enerji tasarrufunu birlikte değerlendirerek geri ödeme süresini hesaplamak gerekir. Yeni etiket sisteminde A en yüksek sınıftır; farklı ürün gruplarının etiketleri ise doğrudan aynı ölçütlerle karşılaştırılmamalıdır."

"ISITMA VE SICAK SUDA ALINAN ÖNLEMLER DOĞAL GAZ FATURASINDA AYRICA TASARRUF SAĞLAYABİLİR"
Bir hanede sadece doğru kullanım alışkanlıklarıyla elektrik tüketiminde yaklaşık %10–15 tasarruf sağlanabileceğini belirten Altuğ Karataş, ayda 250 kWh tüketen bir evin %15 tasarrufu ayda 37,5 kWh, yılda 450 kWh daha az tüketim demek olduğunun altını çizdi:
"Yalnızca doğru kullanım alışkanlıklarıyla elektrik tüketiminde yaklaşık %10–15 tasarruf, birçok hane için makul bir hedef olabilir. Verimli cihazlara geçiş ve diğer iyileştirmelerle bazı evlerde toplam potansiyel %20–30 düzeyine ulaşabilir; bunlar garanti oranlar değildir. Ayda 250 kWh tüketen bir evin %15 tasarrufu ayda 37,5 kWh, yılda 450 kWh daha az tüketim demektir. Isıtma ve sıcak suda alınan önlemler doğal gaz faturasında da ayrıca tasarruf sağlayabilir. Milyonlarca haneye yayıldığında bu kazanım ülkemizin enerji ithalatını azaltmasına da katkı verir."
FATURANIZI DÜŞÜRMEK İÇİN BU ÖNERİLERİ UYGULAYIN
Enerji Uzmanı Karataş, vatandaşların evlerinde hemen uygulayabileceği düşük maliyetli tasarruf yöntemlerini de sıraladı:
"Kapı ve pencere boşluklarını sünger yalıtım şeritleriyle kapatmak, uygun radyatör arkası yansıtıcı levhalar kullanmak, termostatik vanalarla oda sıcaklığını kontrol etmek ve gereğinden fazla ısıtmamak ilk adımlar olabilir. Oda sıcaklığının 1°C düşürülmesi yaklaşık %5–7 ısıtma enerjisi tasarrufu sağlayabilir. Tasarruflu duş başlıklarıyla duşta kullanılan suyu, ürün ve kullanım koşullarına göre yaklaşık %30–50 azaltmak; böylece sıcak su için kullanılan doğal gaz veya elektrikten de tasarruf etmek mümkündür. Çamaşır ve bulaşık makinelerini uygun dolulukta ekonomik programlarda çalıştırmak, kurutma makinesini ihtiyaç kadar kullanmak, LED aydınlatmaya geçmek, buzdolabını doğru ayarlamak ve su ısıtıcısında yalnızca gerekli suyu ısıtmak da kolay adımlardır. Faturadaki kWh ve metreküp değerlerini düzenli takip etmeliyiz. Enerji verimliliği aile bütçesine olduğu kadar ülkemizin enerji bağımsızlığına da katkıdır."







Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…