Milat/HABER MERKEZİ
Türkiye’de faaliyet gösteren görme engelli dernek ve vakıf temsilcileri, halk kütüphanelerine üyeler ile görme engelli binlerce vatandaşın kullanımı amacıyla alınması planlanan elektronik cihazlar ve erişilebilirlik donanımları ihalesine tepki gösterdi. Sivil toplum kuruluşları, geçmişte yaşanan sıkıntıların tekrar edilmemesi gerektiğinin altını çizerek yetkililere uyarılarda bulundu.
‘GÖREN GÖZ’ PROJESİNDEKİ HATALAR TEKRAR ETMESİN
Görme engelli bireylerin bilgiye bağımsız erişim hakkını savunan sivil toplum kuruluşları, geçmişte yaşanan "Gören Göz" projesi benzeri başarısızlıkların tekrarlanmaması konusunda yetkilileri uyardı. Kütüphanelere yalnızca donanım almanın çözüm olmadığını vurgulayan temsilciler, yazılımı ve donanımı birbiriyle tam uyumlu çalışmayan toplama sistemlerin kamu kaynaklarını israf etmekten başka bir işe yaramayacağını vurguladı.
UCUZ ÇÖZÜM YERİNE, DOĞRU VE EKONOMİK ÇÖZÜM
Kamu kaynaklarının verimli kullanılması gerektiğine dikkat çeken dernek yetkilileri, erişilebilirlik standardının "en ucuz ürünü almak" olmadığını aksine, "ihtiyacı tam karşılayan ekonomik çözümü sunmak" olduğunu ifade etti. Görme engelli bireylerin kütüphanelerden eşit ve etkin şekilde yararlanabilmesi için tekil cihazlar yerine uluslararası kabul görmüş “Tam Donanımlı Sesli/Büyütmeli/Kabartmalı Çalışma İstasyonu” kurulumu yapılması gerektiği belirtildi.
YAZILIMSIZ DONANIM EKSİKTİR VE GÜVENLİK RİSKİ TAŞIR
İhale kapsamında lisanslı bir ekran okuyucu ve ekran büyütme yazılımının yer almaması, bu ihtiyacın açık kaynak kodlu NVDA veya teknik özellikleri belirsiz ücretsiz yazılımlarla sonradan karşılanacağının belirtilmesi sert eleştirilere yol açtı:
Yazılımsız Donanım Eksiktir: Sadece Braille ekran ve kamera alımı bilgisayarı erişilebilir kılmaz; ekran okuyucu ve büyütme yazılımları sistemin asli bileşenidir.
Destek ve Güvenlik Riski: Sonradan kurulacak yazılımların teknik desteği, bakım güvencesi ve güvenlik güncellemeleri ihale kapsamında tanımlanmamıştır.
Sürekli Arıza Yaşanıyor: En önemli sorunun ise ücretsiz yazılımlarda kullanıcıların sık sık arızalarla karşılaştığı ve sistemlerin kilitlendiği sonucunda bu hizmetin tamamen görme engelli vatandaşlarda mağduriyete dönüştüğünü dile getirildi.
JAWS VE BÜTÜNLEYİCİ SİSTEMLER STANDART OLMALI
Az gören ve tamamen görme engelli bireylerin aynı anda ekranı hem dinleyip hem de büyütme özelliklerini kullanabildiğini hatırlatan temsilciler, Kültür Bakanlığı'na şu önerilerde bulundu: Bakanlık kendi bünyesinde güvenli ve garantili bir yazılım geliştiremiyorsa, dünya genelinde kurumsal standart kabul edilen ve Türkçe desteği bulunan JAWS gibi ekran okuyucuları kütüphanelere kazandırmalıdır.
GELİŞMİŞ TEKNOLOJİLER VE EMPATİ ÇAĞRISI
Kamera, kabartma ekran, yapay zekâ desteği, grafik betimleme, el yazısı ve matematiksel içerik okuma gibi gelişmiş özellikleri tek merkezden yöneten bütüncül teknolojiler tercih edilmesi gerektiği belirtildi. Dernek yetkilileri Bakanlık yetkililerine seslenerek çağrısını şu sözlerle tamamladı: "Karar alıcılarımız lütfen empati yapsın. İhaleyi açan yöneticiler kendi çocukları için Çin ve Hint malı uyumsuz malzemeleri kabul eder miydiler veya alımını yaparlar mıydı?" Temsilciler, ihalenin görme engellilerin gerçek ihtiyaçları doğrultusunda acilen revize edilmesini beklediklerini ifade etti.
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…