Ekonomide yaşanan gelişmeler, sanayi üretiminden finans piyasalarına kadar geniş bir alanda yakından takip ediliyor. İmalat sektörünün geleceği, fon piyasalarındaki hareketlilik, finansmana erişim ve üretim maliyetleri ekonomi gündeminin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor. Ekonomist Necmettin Batırel, piyasalardaki son gelişmeleri, sanayinin mevcut durumunu ve Türkiye ekonomisinin önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerini Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş’a değerlendirdi.
İstanbul Sanayi Odası Satın Alma Yöneticileri Endeksi, imalat sektöründe ekim ayında 47,3’e geriledi. Batırel, "Bu düşüşe yüksek hammadde fiyatları, zayıf iç talep, deniz taşımacılığındaki lojistik aksamalar ve eylül ortasında patlak veren “fon krizi” yol açtı. Sermaye piyasalarında milyarlarca dolarlık varlığın tasfiyesine yol açan bu likidite şoku, reel sektörün finansmana erişimini zorlaştırarak sanayi üretimindeki daralmayı derinleştirdi." ifadelerini kullandı.
Gösterge / KonuDönemDeğer / DurumDüşüşün Temel NedenleriEkonomik Etkileriİstanbul Sanayi Odası Satın Alma Yöneticileri Endeksi (İmalat PMI)Ekim Ayı47,3 (Gerileme)Yüksek hammadde fiyatlarıZayıf iç talepDeniz taşımacılığındaki lojistik aksamalarEylül ortasında patlak veren fon kriziSermaye piyasalarında milyarlarca dolarlık varlık tasfiyesiLikidite şokuReel sektörün finansmana erişiminin zorlaşmasıSanayi üretimindeki daralmanın derinleşmesi
Zorlu piyasa koşulları ve yüksek enflasyon nedeniyle yeni siparişlerdeki gerileme, son üç ayın en belirgin seviyesine ulaştığını açıklayan Batırel, "Küresel yavaşlamayla birlikte ihracat siparişleri de ivme kaybetti. Artan petrol fiyatları, hammadde maliyetleri ve döviz kurundaki yükseliş, üreticilerin girdi maliyetlerini tırmandırdı. Elektrik-elektronik başta olmak üzere pek çok sektör, bu maliyetleri nihai ürün fiyatlarına yansıtmak zorunda kaldı. İncelenen 10 sanayi sektöründen yalnızca giyim ve deri ürünleri üretimini artırabildi. En sert daralma ise metalik olmayan mineral ürünler (çimento, cam vb.) ile kara ve deniz taşıtları sektöründe yaşandı" dedi.
KategoriDurum / GelişmeEtkilenen Sektörler / UnsurlarPiyasa KoşullarıZorlu piyasa koşulları ve yüksek enflasyon sebebiyle yeni siparişlerde son üç ayın en belirgin gerilemesi yaşandı.Genel ekonomiDış TicaretKüresel yavaşlama ile ihracat siparişleri ivme kaybetti.İhracatçı sektörlerGirdi MaliyetleriArtan petrol fiyatları, hammadde maliyetleri ve döviz kuru yükselişiyle maliyetler tırmandı.Tüm üreticilerFiyat ArtışlarıArtan girdi maliyetleri nihai ürün fiyatlarına yansıtıldı.Elektrik-elektronik başta olmak üzere pek çok sektörÜretim Artışı10 sanayi sektöründen yalnızca biri üretimini artırabildi.Giyim ve deri ürünleriEn Sert DaralmaÜretimde en sert düşüşün yaşandığı sektörler oldu.Metalik olmayan mineral ürünler (çimento, cam vb.), kara ve deniz taşıtları
FON KRİZİNİN İMALAT SEKTÖRÜNE ETKİSİ VAR MI?
Batırel, yaşanan daralmanın sebeplerine de değindi. Uzman isim, "16 Eylül’de başlayan ve ekim ayı boyunca dalga dalga yayılan yatırım fonu tasfiyeleri ve likidite krizi, sanayiyi iki ana kanaldan doğrudan etkiliyor. Borsa İstanbul’da (özellikle sanayi endeksinde) yaşanan %16’yı aşan sert değer kayıpları, şirketlerin piyasa değerlerini eritti. Bu durum, sanayicilerin borsadan ucuz finansman sağlama (öz kaynak) imkânını daralttı ve kredi maliyetlerini yukarı çekti.
Kriz nedeniyle yaklaşık 1 milyon yatırımcının ve yüzlerce şirketin nakit akışının bozulması, piyasada ciddi bir güven bunalımı meydana getirdi. Yaşanan finansal şok, şirketlerin yeni yatırımlarını ertelemesine ve üretimi kısmasına neden olarak imalat PMI verilerine doğrudan yansıdı.
Finansal krizlerin reel sektöre geçişi genellikle sipariş ve yatırım iştahının bıçak gibi kesilmesiyle olur. Ekim ayında siparişlerin son ayların en sert düşüşünü yaşaması, fon krizinin ortaya çıkardığı nakit sıkışıklığının reel sanayiye sirayet ettiğini doğruluyor." diyerek süreci özetledi.
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…