İsrail seçim sonuçları ne zaman belli olur? Sandık çıkış anketi sonucu açıklanacak

İsrail'de 120 üyeli Meclis'in yeni dönemini belirleyecek genel seçimlerde seçmenler sandık başına gitti. Başbakan Binyamin Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot arasında rekabetin yaşandığı seçimlerde, 30'dan fazla parti ve liste parlamentoda temsil edilmek için yarışıyor. Gazze Şeridi'ndeki saldırılar, Lübnan'ın güneyindeki işgal ve ABD ile birlikte İran'a karşı başlatılan savaşın ardından yapılan seçimlerde, ülkedeki siyasi dengelerin nasıl şekilleneceği merak ediliyor. İsrail Merkezi Seçim Komisyonunun açıkladığı katılım verileri de seçim gününün dikkat çeken başlıkları arasında bulunuyor. İsrail seçim sonuçları ne zaman belli olur? Ayrıntılar…

İSRAİL'DE SEÇMENLER SANDIK BAŞINA GİTTİ

İsrail genelinde milletvekillerini belirlemek üzere yapılan seçimlerde oy verme işlemi yerel saatle 07.00'de, Türkiye saatiyle 08.00'de başladı. Ülke genelindeki 7,3 milyon seçmen için 12 bin 18 seçim istasyonu ve 18 bin sandık kuruldu. Sandıkların yerel saatle 22.00'de, Türkiye saatiyle 23.00'te kapanması planlanırken, seçimlere 30'dan fazla parti ve liste katıldı. Yüzde 3,25'lik seçim barajını aşan partiler, 120 sandalyeli İsrail Meclisi'nde temsil edilme hakkı kazanacak. Son anketlerde 11 ila 12 partinin barajı aşabileceği değerlendirmesi yer aldı.

Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki hükümetin dört yıllık döneminin ardından yapılan seçimler, İsrail'in bölgedeki askeri faaliyetlerinin gölgesinde gerçekleşiyor. Gazze Şeridi'nde büyük yıkıma yol açan saldırılar, Lübnan'ın güneyindeki işgal ve ABD ile İran'a karşı başlatılan savaş, seçim sürecinin başlıca gündem maddeleri arasında bulunuyor. Seçimlerde Netanyahu ile 66 yaşındaki eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un başını çektiği siyasi rekabet yakından izleniyor. Anketlerde iki isim arasındaki yarışın başa baş geçebileceği değerlendirilirken, hiçbir partinin 120 sandalyeli parlamentoda hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşmasının beklenmediği aktarılıyor.

İsrail Merkezi Seçim Komisyonunun verilerine göre, saat 14.00 itibarıyla seçime katılım oranı yüzde 44,9'a ulaştı. 2022 seçimlerinde aynı saatte kaydedilen yüzde 38,9'luk oranla karşılaştırıldığında katılımda belirgin bir artış yaşandı. Sandığa giden seçmen sayısı üç milyonu aşarken, saatlik katılım verilerinin tutulmaya başlandığı 1973'ten bu yana aynı saat için kaydedilen en yüksek seviyeye ulaşıldı. Bir önceki rekor, 1988 seçimlerinde kaydedilmişti ve o dönemdeki oran güncel verinin 2,7 puan altında kalmıştı.

Netanyahu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamalarda seçmenlere Likud partisine oy verme çağrısında bulundu. Filistin vatandaşı İsraillilerin yoğun yaşadığı bölgelerdeki katılım oranlarına da değinen Netanyahu, Müslüman Kardeşler destekçilerinin sandıklara gittiğini öne sürerek sağ seçmenleri oy kullanmaya çağırdı. Seçimlerde İsrail vatandaşlığına sahip Filistinliler de oy kullanma hakkına sahip. Buna karşılık işgal altındaki Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nde yaşayan yaklaşık 6 milyon Filistinli, İsrail vatandaşı olmadıkları için seçimlere katılamıyor.

İSRAİL SEÇİM SONUÇLARI NE ZAMAN BELLİ OLUR?

İsrail'de genel seçimlerde oy verme işleminin yerel saatle 22.00'de, Türkiye saatiyle 23.00'te sona ermesi planlanıyor. Sandıkların kapanmasının ardından ilk olarak sandık çıkış anketlerinin yayımlanması bekleniyor. Bu anketler, oy kullanan seçmenlerden elde edilen veriler doğrultusunda partilerin ve siyasi blokların seçim performansına ilişkin ilk tahminleri sunacak. Ancak sandık çıkış anketleri kesin seçim sonucu niteliği taşımıyor. Partilerin Meclis'te kaç sandalye kazanacağının netleşmesi için oyların sayılması ve seçim sürecindeki itirazların değerlendirilmesi gerekiyor.

Kesin sonuçların, itirazların değerlendirilmesinin ardından en fazla sekiz gün içinde açıklanması gerekiyor. Bu süreçte partilerin alacağı oy oranları ve parlamentoda elde edecekleri sandalye sayıları, seçim sonrasındaki siyasi görüşmelerin temelini oluşturacak. Seçim anketlerinde Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot arasındaki rekabetin başa baş geçebileceği değerlendirilirken, hiçbir partinin tek başına hükümet kurmak için gerekli 61 sandalyeye ulaşmasının beklenmediği belirtiliyor. Bu nedenle seçim gecesinde açıklanacak ilk tahminlerin ardından Meclis aritmetiği ve partilerin olası ittifakları da gündemde olacak.

İsrail'de seçimlerin ardından hükümetin kurulması için koalisyon görüşmelerinin başlaması bekleniyor. Meclis'teki 120 sandalyenin partiler arasında nasıl dağılacağı, hükümetin hangi siyasi grupların desteğiyle kurulabileceği bakımından belirleyici olacak. Seçim gecesi açıklanacak sandık çıkış anketleri ile kesinleşen sonuçlar arasında farklılık bulunabileceğinden, siyasi tablonun değerlendirilmesinde resmi sonuçların açıklanması önem taşıyacak. Koalisyon görüşmelerinin haftalar, hatta aylar sürebileceği tahmin ediliyor.

İSRAİL SANDIK ÇIKIŞ ANKETİ

İsrail'de sandık çıkış anketlerinin, oy verme işleminin sona ereceği Türkiye saatiyle 23.00'te açıklanması bekleniyor. Bu anketlerde siyasi partilerin tahmini oy oranları ve Meclis'te kazanabilecekleri sandalye sayıları hakkında ilk bilgiler paylaşılacak. Netanyahu liderliğindeki Likud ile diğer partilerin performansı, seçim gecesinin öne çıkan konuları arasında yer alacak. Bununla birlikte sandık çıkış anketleri, resmî oy sayımının yerini tutmuyor ve kesin sonuçlar açıklanana kadar tahmin niteliğini koruyor.

Seçim öncesindeki anketler, Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot arasında yakın bir yarış yaşanabileceğine işaret ediyor. Buna rağmen parlamentoda hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye herhangi bir partinin tek başına ulaşması beklenmiyor. Bu nedenle seçim sonuçlarının değerlendirilmesinde yalnızca partilerin oy oranları değil, Meclis'teki toplam sandalye dağılımı da önem taşıyacak. Sandık çıkış anketleri ilk tabloyu sunarken, kesin sonuçlar ve sonrasındaki koalisyon görüşmeleri İsrail siyasetinin yeni dönemine ilişkin belirleyici aşamalar olacak.

İSRAİL SEÇMEN SAYISI KAÇ?

İsrail'de yapılan genel seçimlerde yaklaşık 7,3 milyon seçmen oy kullanma hakkına sahip. Seçmenler, 12 bin 18 seçim istasyonu ve 18 bin sandıkta oylarını kullanıyor. Ülke genelinde 30'dan fazla parti ve liste, yüzde 3,25'lik seçim barajını aşarak 120 sandalyeli Meclis'te temsil edilmek için yarışıyor. Son anketlerde 11 ila 12 partinin barajı geçebileceği tahmin ediliyor.

İsrail vatandaşlığına sahip Filistinliler de seçimlerde oy kullanabiliyor. Sayıları yaklaşık 1,2 milyona ulaşan bu kesim, İsrail nüfusunun yaklaşık yüzde 21'ini oluşturuyor. İşgal altındaki Doğu Kudüs ve Batı Şeria'da yaşayan, Filistin topraklarını gasbeden 750 binden fazla İsrailli de oy kullanma hakkına sahip.

Yurt dışında yaşayan İsrail vatandaşlarının oy kullanabilmesi için ülkeye gelmesi gerekiyor. Diplomatlar ve devlet temsilcileri ise bu kuralın dışında tutuluyor. İsrail ordusunun işgal altında tuttuğu Suriye, Lübnan ve Filistin toprakları dahil toplam 850 merkezde görev yapan askerler ve komutanlar için oy verme işlemleri 20 Ekim'de başladı. 2022'deki son genel seçimlerde katılım oranı yüzde 70,63 olarak kaydedilmişti. Güncel seçimlerde saat 14.00 itibarıyla ulaşılan yüzde 44,9'luk katılım ise aynı saat için geçmiş yıllarla karşılaştırılıyor.