Türkiye, artan sıcaklıklar ve düzensiz yağışların buğday üretiminde yol açabileceği kayıplara karşı yerli çeşit geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) bünyesinde, kuraklık ve sıcaklık altında verimini koruyabilen buğday çeşitleri geliştirilirken kurak yıllarda da üretimin devamlılığının sağlanması hedefleniyor. Yapılan çalışmalara göre İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da suyu etkin kullanan ve erken olgunlaşan çeşitlerin kullanımının artması bekleniyor.
BÖLGELERE GÖRE TERCİHLER DEĞİŞECEK
TAGEM’e göre yağışların azalması, sıcak hava dalgalarının sıklaşması ve kurak dönemlerin uzamasından en fazla yağışa bağlı üretim etkilenecek. Türkiye’nin buğday üretim haritasında çeşit tercihleri ve üretim yöntemlerinde önemli değişiklikler yaşanacağı öngörülüyor. Buna göre İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve geçit bölgelerinde suyu etkin kullanan, erken olgunlaşan çeşitler öne çıkacak. Yağışın daha elverişli olduğu bölgelerde de sıcaklığa dayanıklılık önem kazanacak. Bu süreçte ekim zamanlarının yeniden planlanması, ürün münavebesinin iyileştirilmesi ve topraktaki suyu koruyan uygulamaların yaygınlaştırılması gerekecek.
234 ÇEŞİT GELİŞTİRİLDİ
Verilere göre Millî Çeşit Listesi’ndeki 626 tescilli ekmeklik ve makarnalık buğday çeşidinin 234’ü, TAGEM tarafından geliştirildi. 2025’te üretilen toplam 640 bin 828 ton sertifikalı buğday tohumluğunun 243,7 bin tonu, TAGEM çeşitlerinden elde edildi. Enstitü çeşitleri arasında sertifikalı tohumluk üretiminde yaklaşık 50,3 bin tonla Ceyhan 99 ilk sırada yer aldı.
TANERDE VERİM YÜZDE 15 ARTTI
Buğday ıslahında yüksek verimin yanı sıra su kısıtı altında üretimin ekonomik düzeyde sürdürülebilmesi de hedefleniyor. TAGEM’in geliştirdiği çeşitlerden Taner, mevcut çeşitlere göre yüzde 15 daha yüksek verim sağlıyor. Bu çeşit, kuru koşullarda dekara 420 kilogram, iyi şartlarda ise 750–850 kilogram verime ulaşabiliyor. Altuğ, Acar ve Halis çeşitleri de Konya’nın kurak koşullarında iyi sonuçlar verirken, Altuğ çeşidi İç Anadolu’nun yanı sıra Marmara Bölgesi’nin kıraç ve kurak alanlarında da çiftçiler tarafından tercih ediliyor. Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü bünyesindeki Kuraklık Test Merkezi’nde yürütülen çalışmalarla, Orta Anadolu ve geçit bölgelerine uygun çeşitler geliştiriliyor.
SERTİFİKALI TOHUMUN ROLÜ BÜYÜK
Kuraklık riskinin yönetilmesinde sertifikalı tohum kullanımı da önemli bir yer tutuyor. Çiftçiler tarafından yıllarca ayrılarak kullanılan tohumlarda çeşit saflığının bozulması, çimlenme gücünün düşmesi ve hastalıkların artması gibi sorunlar görülebiliyor. Bu durum, bitkilerin tarlada düzensiz çıkmasına ve kurak yıllarda üretim kayıplarının ağırlaşmasına yol açabiliyor. Sertifikalı tohum tek başına kuraklığı ortadan kaldırmasa da doğru çeşit, uygun yetiştirme teknikleri ve iyi tarla yönetimiyle birlikte üretimin korunmasına katkı sağlıyor.
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…