Türkiye'nin enerji ihtiyacında yıllardır belirleyici olan ithal doğal gaza karşı Karadeniz'de yeni bir üretim hamlesi başladı. Rusya, Azerbaycan ve İran başta olmak üzere farklı ülkelerden gaz temin eden Türkiye, Sakarya Gaz Sahası'ndaki yerli kaynaklarını daha yüksek kapasiteyle ekonomiye kazandırmak için çalışmalarını hızlandırdı. Bu sürecin merkezindeki Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu, 17 Ekim'de Zonguldak Filyos Limanı'ndan Karadeniz'deki görev yerine uğurlandı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın açıkladığı takvime göre Osman Gazi'nin ardından ikinci bir yüzer üretim platformu daha devreye alınacak. Türkiye'nin doğal gaz üretim kapasitesini yaklaşık 4,7 katına çıkarmayı amaçlayan bu plan, yalnızca Karadeniz'deki kuyularda değil, konutların enerji ihtiyacından doğal gaz ithalatına kadar uzanan geniş bir alanda yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Karadeniz'in 170 kilometre açığında milli üretim üssü
Türkiye'nin ilk yüzer doğal gaz üretim platformu Osman Gazi, Sakarya Gaz Sahası'nda üstleneceği görevle Karadeniz'in ortasında bir doğal gaz fabrikasına dönüşecek. Yaklaşık üç futbol sahası uzunluğundaki platform, karadan 170 kilometre uzakta deniz tabanındaki kuyulardan çıkarılan gazı işleyerek Türkiye'nin enerji sistemine kazandıracak.
298,5 metre uzunluğa ve 56 metre genişliğe sahip platformun üzerinde 21 ayrı tesis bulunuyor. Sakarya Gaz Sahası'nın özelliklerine uygun hale getirilen bu tesislerin 11'i yeniden inşa edilirken bunlardan 7'si Türkiye'de, 4'ü yurt dışında üretildi. Platformun hazırlık çalışmalarında yaklaşık 7 bin kişi görev aldı.
Osman Gazi'nin 20 yıl boyunca sabitleneceği noktada faaliyet göstermesi planlanıyor. Daha önce deniz tabanından çıkarılarak Filyos'taki tesislerde işlenen doğal gaz, yeni sistemle deniz üzerinde işlenecek. Hazırlanan gaz, deniz altındaki boru hatları üzerinden Filyos'a gönderilecek ve buradan ulusal iletim şebekesine aktarılacak.
Bakan Bayraktar, platformun Türkiye'nin doğal gaz üretim altyapısına kazandıracağı yeni kabiliyeti şu sözlerle anlattı:
"Filyos'ta gazı karaya getirerek karada işleme faaliyetlerini yapmıştık. Şimdi artık işlemeyi yerinde, denizin üzerinde yapacağız."
Cumhurbaşkanı Erdoğan: "Osman Gazi, Mavi Vatan'ın ilk fabrikasıdır"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Osman Gazi'nin Karadeniz'e uğurlanması dolayısıyla gönderdiği video mesajda, platformun Türkiye'nin enerji vizyonundaki önemini şu sözlerle vurguladı:
"Bugün enerji tarihimizde yepyeni bir sayfa açıyoruz. Adeta yüzen bir sanayi tesisi olan Osman Gazi'yi görev yerine, Karadeniz'e yolcu ediyoruz. Osman Gazi, Türkiye Yüzyılı vizyonumuzun denizlerdeki karşılığı olan 'Mavi Vatan'ın ilk fabrikasıdır."
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu'nun 298,5 metre uzunluğa, 56 metre genişliğe ve 29,5 metre derinliğe sahip olduğunu, 140 personelin görev yapacağı tesisin yüzen bir enerji kalesi niteliği taşıdığını belirtti.
Karadeniz'deki günlük doğal gaz üretiminin 20 milyon metreküpe çıkarılarak iki katına ulaşacağını ve 2027 yılının başından itibaren her 3 haneden 1'inin yerli doğal gaz kullanacağını belirten Erdoğan, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"Üzerinde bulunan 21 farklı ünite ile Sakarya Gaz Sahası'ndaki kuyulardan aldığı gazı işleyecek, deniz altına döşenmiş borularla Filyos'a gönderecektir. Böylece Karadeniz'deki doğal gaz üretimimiz günlük 20 milyon metreküpe çıkarak ikiye katlanacak, 2027 yılı başından itibaren her 3 haneden 1'i yerli doğal gazımızı kullanacak. Hayırlı, uğurlu olsun diyorum. Bu vizyoner projeye emek veren tüm çalışma arkadaşlarıma teşekkür ediyor, platformda görev yapacak tüm personelimize başarılar diliyorum."
Aralıkta ilk ateş yanacak: 2027'de üretim ikiye katlanacak
Osman Gazi'nin Karadeniz'e uğurlanmasının ardından gözler, platformun ilk gaz yakma çalışmalarına çevrildi. Bakan Bayraktar, törende yaptığı açıklamada, "Çalışmalarımız devam ediyor, hedefimiz bu yıl bitmeden, inşallah aralık ayında Osman Gazi’nin alev kulesinde Sakarya Gaz Sahasının ateşini yakmayı hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.
Sakarya Gaz Sahası'nda 2023 yılında başlayan üretim faaliyetlerinin ilk aşamasında 12 kuyudan günlük 9,5 milyon metreküp doğal gaz üretimine ulaşıldı. Bakanlığın açıkladığı verilere göre sahada birinci faz kapsamında bugüne kadar 7,23 milyar metreküp gaz üretildi.
İkinci fazda mevcut kuyulara 10 yeni kuyunun eklenmesiyle üretim altyapısı genişletilecek. Osman Gazi'nin devreye alınmasıyla Sakarya Gaz Sahası'nın günlük toplam üretim kapasitesinin 2027 yılı itibarıyla 20 milyon metreküpe ulaşması hedefleniyor.
Aralık ayında yapılması planlanan ilk gaz yakma işlemi, üretime geçiş öncesindeki teknik aşamalardan biri olacak. Platformun 2027'nin başında üretime başlamasıyla Türkiye'nin Karadeniz'den elde ettiği doğal gazın günlük miktarında önemli bir artış sağlanması amaçlanıyor.
İkinci dev platform yolda: 2028'de hedef 45 milyon metreküp
Türkiye, Osman Gazi ile günlük üretim kapasitesini iki katına çıkarmaya hazırlanırken Karadeniz'deki yatırımların ikinci aşaması için de takvim oluşturdu. Yapımı devam eden yeni yüzer üretim platformu, Sakarya Gaz Sahası'ndaki üretimin daha yüksek seviyelere taşınmasında görev üstlenecek.
Bakan Bayraktar'ın açıklamasına göre ikinci platformun Aralık 2027 civarında Türkiye'ye hareket etmesi ve 2028'in ilk çeyreğinde ülkeye ulaşması planlanıyor. Yeni tesisin günlük 25 milyon metreküplük ilave üretim kapasitesi sağlaması öngörülüyor.
Bayraktar, ikinci platformun üretim planındaki yerini, "Osman Gazi'ye bir kardeş daha gelecek. Onun şu anda imalatı devam ediyor." sözleriyle anlattı.
Bu yatırımla birlikte Karadeniz'deki toplam günlük üretim kapasitesinin 45 milyon metreküpe ulaşması hedeflenirken sahadaki kuyu sayısının da 32'ye çıkarılması amaçlanıyor. Böylece Türkiye'nin Sakarya Gaz Sahası'ndaki üretim kapasitesi, mevcut 9,5 milyon metreküplük seviyenin yaklaşık 4,7 katına yükselecek.
İki platformun birlikte çalışmasıyla oluşturulacak yeni üretim sistemi, Türkiye'nin kendi doğal gaz kaynaklarından yararlanma kapasitesini artıracak. Ancak açıklanan rakamların üretim hedefi olması nedeniyle bu artışın gerçekleşmesi, platformların devreye alınmasına ve sahadaki üretim performansına bağlı olacak.
Her 4 evden 3'ünde yerli gaz hedefi
Karadeniz'deki üretim artışının en somut karşılıklarından biri, Türkiye'deki konutların doğal gaz ihtiyacında yerli kaynakların payının büyümesi olacak. Mevcut üretim yaklaşık 4 milyon hanenin yıllık tüketimine eşdeğer doğal gaz sağlarken Osman Gazi'nin devreye alınmasıyla bu miktarın 2027'de 8 milyon hanenin ihtiyacını karşılayabilecek seviyeye ulaşması hedefleniyor.
İkinci platformun da üretime katılmasıyla 2028 yılında yaklaşık 17 milyon hanenin doğal gaz tüketimine eşdeğer miktarda yerli üretim yapılması planlanıyor. Bu rakam, Türkiye'de doğal gaz kullanılan konutların yaklaşık yüzde 75'ine karşılık geliyor.
Bakan Bayraktar, uğurlama töreninde 2028 hedefini şu sözlerle duyurdu:
"2028 yılında ülkemizde doğal gazı olan evlerin yüzde 75’i yani yaklaşık 17 milyon hane ocağında, mutfağında, banyosunda Karadeniz gazını kullanacak. Her 4 evden 3’ünde kendi gazımız yanacak."
Karadeniz'den çıkarılan doğal gaz, Filyos üzerinden ulusal iletim şebekesine verilerek farklı kaynaklardan temin edilen gazla birlikte tüketicilere ulaştırılıyor. Bu nedenle 17 milyon hane hedefi, belirli konutlara yalnızca yerli doğal gazın gönderilmesini değil, Türkiye'nin bu büyüklükteki konut tüketimini kendi üretimiyle karşılayabilecek kapasiteye ulaşmasını ifade ediyor.
Yerli üretimdeki artış, Türkiye'nin konut tüketimi için ihtiyaç duyduğu doğal gazın daha büyük bölümünü kendi kaynaklarından sağlayabilmesi açısından önem taşıyor.
Türkiye doğal gazını nereden alıyor? İthalatta dikkat çeken tablo
Karadeniz'deki yatırımların stratejik önemini Türkiye'nin mevcut doğal gaz tedarik tablosu ortaya koyuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının verilerine göre Türkiye, 2025 yılında 3,11 milyar metreküp doğal gaz üretirken aynı dönemde 58,34 milyar metreküp gaz ithal etti. Bakanlık, doğal gazda ithalata bağımlılığı yaklaşık yüzde 95 olarak hesaplıyor.
Türkiye, doğal gaz ihtiyacını ağırlıklı olarak Rusya, Azerbaycan ve İran'dan boru hatlarıyla karşılarken sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatıyla da tedarik kaynaklarını çeşitlendiriyor. Deniz yoluyla taşınan LNG, Türkiye'deki terminallerde yeniden gazlaştırılarak iletim sistemine aktarılıyor.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) 14 Ekim'de yayımlanan Ağustos 2026 verilerine göre Türkiye, söz konusu ayda yaklaşık 2 milyar 776 milyon metreküp doğal gaz ithal etti. Bu miktarın 2 milyar 392 milyon metreküpü boru hatlarından, 384 milyon metreküpü ise LNG tesislerinden sağlandı.
Ağustos ayında boru gazı ithalatında 916 milyon metreküple İran ilk sırada yer alırken bu ülkeyi 752 milyon metreküple Azerbaycan ve 723 milyon metreküple Rusya takip etti. Aynı dönemde LNG ithalatının tamamı, 384 milyon metreküple Cezayir'den gerçekleştirildi.
Türkiye'nin ağustos ayındaki yaklaşık 2 milyar 699 milyon metreküplük doğal gaz tüketiminde sanayi ve elektrik üretimi önemli yer tutarken konutlarda 326 milyon metreküp doğal gaz kullanıldı. Bu veriler, ithal doğal gazın yalnızca evlerde değil, sanayi üretiminde ve elektrik arzında da önemli bir rol üstlendiğini gösteriyor.
Karadeniz'de yerli üretimin artırılması, farklı sektörlerde ithalatla karşılanan doğal gaz talebinin bir bölümünün Türkiye'nin kendi kaynaklarından sağlanmasına imkan verecek.
Milyarlarca dolarlık yerli üretim: Ekonomide yeni hesap
Karadeniz'deki doğal gaz üretiminin artırılması, Türkiye'nin enerji ekonomisinde de yeni bir hesaplamayı beraberinde getiriyor. Osman Gazi'nin devreye alınmasıyla sağlanacak ilave üretimin ekonomik değerinin milyarlarca dolara ulaşması öngörülüyor.
Bakan Bayraktar, yaptığı açıklamada Osman Gazi'nin 2027 yılından itibaren mevcut fiyatlarla günlük yaklaşık 10 milyon dolar, yıllık ise 3,5 ila 3,6 milyar dolar değerinde doğal gaz üretimi gerçekleştireceğini bildirdi.
Bu üretim değeri, Türkiye'nin kendi kaynaklarından elde edebileceği doğal gaz miktarının ekonomik büyüklüğünü ortaya koyarken ithalata olan ihtiyacın azaltılması açısından da önem taşıyor.
Doğal gazın uluslararası piyasalardaki fiyat hareketlerinden etkilenmesi, yerli kaynakların kullanımını ekonomik açıdan daha önemli hale getiriyor. Türkiye'nin Karadeniz'deki üretimini artırması, ithal edilmesi gereken gaz miktarının bir bölümünün yerli üretimle karşılanmasına olanak sağlayacak.
Karadeniz gazıyla enerjide bağımsızlığa yeni adım
Türkiye'nin Karadeniz'de yürüttüğü doğal gaz çalışmaları, keşif ve sondaj faaliyetlerinden üretim, işleme ve iletim aşamalarına uzanan bütünleşik bir enerji altyapısına dönüşüyor. Osman Gazi'nin devreye alınması ve ikinci platformun üretime katılmasıyla bu altyapının kapasitesinin daha da genişletilmesi hedefleniyor.
Günlük 45 milyon metreküplük kapasite, yıl boyunca tam kapasiteyle üretim yapılması durumunda yaklaşık 16,4 milyar metreküp doğal gaza karşılık geliyor. Türkiye'nin 2025 yılındaki 58,34 milyar metreküplük ithalatıyla karşılaştırıldığında söz konusu büyüklük, Karadeniz'deki üretim hedefinin ülkenin doğal gaz tedarikinde oluşturabileceği değişimin boyutunu gösteriyor.
Doğal gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 95'ini ithalatla karşılayan Türkiye, Karadeniz'deki üretim kapasitesini artırarak enerji tedarikinde yeni bir denge kurmayı hedefliyor. Osman Gazi ve ikinci platformla 2028'e uzanan üretim takvimi, Türkiye'nin kendi kaynaklarını daha fazla kullanmasının ve dışa bağımlılığını azaltmasının yolunu açacak.
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…