Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi çerçevesinde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında gerçekleştirilen üçlü görüşmeyi değerlendirdi. Bahçeli, yazılı açıklamasında Türkiye’nin uluslararası sistemdeki konumuna ve küresel siyasette üstlenebileceği role ilişkin görüşlerini paylaştı.
Zirvede Birleşmiş Milletler (BM) reformu, enerji arzının güvenliği, uluslararası ceza mahkemelerinin yetki alanları ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi gibi başlıkların gündeme geldiğini hatırlatan Bahçeli, üç ülke liderinin bir araya gelmesini ve ortak açıklamalarını önemli bulduğunu kaydetti. Bununla birlikte söz konusu toplantının dünya düzeninin yeniden kurulduğu şeklinde yorumlanmasını doğru bulmadığını belirten Bahçeli, Avrupa, Afrika, Orta Doğu, Güney Asya ve Türkiye’nin görüşmede temsil edilmediğine işaret etti.
Bahçeli, zirvede ele alınan konulara ilişkin değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi:
“Çin’in Şenjen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesinde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin bir araya gelmiştir. 21 üyeli bu kuruluş, içinde Rusya, ABD ve Çin’in aynı anda üye olduğu tek bölgesel uluslararası örgüttür. Zirvede liderler; Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri olarak, BM’nin küresel zorluklara daha etkili bir şekilde yanıt verebilmesi ve uluslararası barış ve güvenliği koruma temel misyonunu yerine getirebilmesi için BM reformunu desteklemeye kararlı olduklarını vurgulamışlardır. Tüm milletlerin yararına olacak şekilde rafine petrol ürünlerinin üretimini ve arzını artırmayı planladıklarını belirtip istikrarlı enerji akışının önemini teyit etmişlerdir. Devlet rızası ilkesinin ve devlet görevlilerinin dokunulmazlığına saygının son derece önemli olduğunu teyit ederek uluslararası ceza mahkemesi ile benzeri diğer organların yetkilerini kötüye kullanmaması gerektiği konusunda mutabık kalmışlardır. Nükleer savaşın kazanılamayacağını ve yapılmaması gerektiğini yeniden teyit edip, nükleer riskleri azaltmak ve nükleer silahların yayılmasını önlemek konusunda diyalog kurmayı taahhüt etmişlerdir.”
Devlet Bahçeli: “Uluslararası dengelerde Türkiye’nin yokluğu önemli bir eksikliktir”
APEC Zirvesi’nde gerçekleşen üçlü buluşmanın küresel düzenin yeniden şekillendiği bir dönüm noktası olarak sunulmasına itiraz eden Bahçeli, toplantıya katılan ülkelerin dünya siyasetini temsil etme kapasitesinin sınırlı olduğunu ifade etti. Türkiye’nin uluslararası karar alma süreçlerinde mutlaka yer alması gerektiğini vurgulayan Bahçeli, açıklamasında şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bununla birlikte, zirveyi dünyanın yeniden kuruluşu, kartların yeniden dağıtılması gibi görmek, gerçekçi olmayan bir değerlendirme olacaktır. İkinci Dünya Savaşına benzer büyüklükte dönüştürücü, başlangıç olma niteliği taşıyan bir savaş, olay ya da gelişme olmadığı gibi temsilcilerin siyasi ve manevi ağırlıklarındaki eksikler de bunu mümkün kılacak nitelikte değildir. Ayrıca mevcut tablodaki devletlerin nitelik ve nicelik bakımından temsiliyeti eksiktir ve bu durum son derece önemlidir. Zira bu tabloda Avrupa yoktur, Afrika yoktur, Orta Doğu yoktur, Güney Asya yoktur. Ancak bundan daha önemlisi, Türkiye yoktur.”
Türkiye’nin nüfus büyüklüğü, ekonomik kapasitesi, askeri gücü ve diplomatik ilişkileriyle küresel siyasette etkili bir ülke olduğunu belirten Bahçeli, uluslararası sistemin geleceğine ilişkin değerlendirmelerde Türkiye’nin hesaba katılmasının zorunlu olduğunu dile getirdi.
Türk dünyası ve İslam dünyasının uluslararası alandaki temsilinde Türkiye’nin önemli bir konumda bulunduğunu kaydeden Bahçeli, şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye 250 milyonluk Türk dünyasını 2 milyarlık İslam Dünyasını temsil eder. Müslümanlar dünya nüfusunun dörtte birini oluştururken sadece İslam ülkelerinin sınırları hesaba katıldığında dünya yüzölçümünün yüzde 20’den fazlasını oluşturduğu görülür. Rusya’nın, Çin’in, Afrika’nın, Hindistan’ın Müslümanlarla meskûn bölgeleri buna dahil bile değildir. Türk Dünyası Doğu Avrupa’dan Japonya’ya uzanmaktadır. Avrasya coğrafyasının çoğu Türk devletleri, özerk Türk ülkeleri ve Türklerin yaşadığı diğer ülkelerden oluşmaktadır. Türkiye dünyanın 16. Büyük ekonomisine sahiptir. Türk Ordusu, dünyanın en güçlü orduları arasında en üst sıralarda yer almaktadır. Türkiye, bölgesel ve küresel sorunlarda arabulucu olabilen, tüm büyük aktörlerle aynı anda çok yönlü ve verimli diplomasisini sürdürebilen ender ülkelerdendir.”
Türkiye, küresel barışın sağlanmasında belirleyici rol üstlenebilir
Türkiye’nin yalnızca coğrafi sınırlarıyla değerlendirilemeyecek ölçüde geniş bir etki alanına sahip olduğunu belirten Bahçeli, ülkenin uluslararası barış, istikrar, refah ve adaletin sağlanmasında önemli bir aktör olduğunu kaydetti.
Soğuk Savaş sonrasında yeni bir dünya düzeni oluşturulacağı yönündeki beklentilerin karşılık bulmadığını ifade eden Bahçeli, uluslararası sistemde yaşanan krizlere, çatışmalara ve Gazze’deki insani tabloya dikkati çekti. Mevcut uluslararası kurumların barış ve güvenliği sağlamakta yetersiz kaldığını savunan Bahçeli, açıklamasında şu görüşlere yer verdi:
“Türkiye, o haritalara sığdırılacak bir teferruat devlet değildir, bir merkez devlettir. Türkiye’nin etki kapasitesi yanlış hesap edildiğinde tüm kartların yeniden dağıtılması da mukadder olacaktır. Türkiye, bölgesinde ve dünyada barış ve istikrarı, refahı ve kalkınmayı, insan hak ve hürriyetleri ile küresel adaleti gönülden isteyen yegane büyük oyuncudur.
Soğuk Savaşın bitişinden itibaren hep bir Yeni Dünya Düzeni’nden bahsedildi. Bununla birlikte 21. yüzyılın ikinci çeyreğine girdiğimiz halde ortada herhangi hukuka, nizama dayalı bir düzen yoktur. 1990’lardan günümüze, ikili uyuşmazlık ve çatışmaların, bölgesel savaşların, krizlerin, katliamların, göçlerin ve diğer insani felaketlerin ardı arkası kesilmemiştir. Uluslararası sistemin anarşik yapısı gelinen noktada bir kaos haline işaret etmektedir. Gazze’de yaşanan soykırım ve insanlık dramı bunun son ve belirgin örneklerindendir.
Bugün dünya devletlerinin çoğu, insanlığın ezici çoğunluğu, hakça olmayan adaletsiz bir uluslararası sistem bulunduğu noktasında hemfikirdir. BM’in tüzel kişiliğinde temsil edilen uluslararası hukuksal düzen insanlığa barış ve güvenlik getirememekte, reform talepleri de hayata geçirilememektedir.”
Bahçeli’den Türkiye, Rusya ve Çin arasında ittifak önerisi
Avrasya’nın geçmişten günümüze uluslararası güç mücadelelerinin önemli merkezlerinden biri olduğunu belirten Bahçeli, Türk dünyasının bu coğrafyanın merkezinde yer aldığını ve Türk Devletleri Teşkilatının uluslararası siyasette etkin bir konuma ulaştığını ifade etti.
Türkiye, Rusya ve Çin’in eşit şartlarda bir araya gelmesiyle oluşturulabilecek “TRÇ” ittifakının küresel güç dengeleri açısından yeni bir iş birliği modeli olabileceğini savunan Bahçeli, bu önerinin stratejik önemine dikkati çekti.
Türk Devletleri Teşkilatının Batı, Rusya ve Çin arasındaki ilişkilerde önemli bir güç merkezi oluşturduğunu belirten Bahçeli, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Avrasya bölgesi, tarih boyunca mücadele alanı olmuştur. Bu alanın kimi bölgeleri tarihte; mihver bölge, pilot bölge, kalpgah bölge diye anılmıştır. Fakat Avrasya’ya hakimiyetin dünyaya hâkimiyetin en önemli aşaması olduğuna da kuşku olmamıştır. Avrasya’nın ortası Türk Dünyasıdır ve bu bölgede artık bir uluslararası aktör olarak Türk Devletleri Teşkilatı bulunmaktadır. ‘Türk Devletleri Teşkilatı’ Batı, Rusya ve Çin arasındaki mücadelede bir cazibe ve güç merkezidir. Diğer yandan Afrika ve Asya geniş bir coğrafyada büyük bir nüfusa sahip Müslüman devletlerden müteşekkildir. Bunun için Akla, diplomasiye, siyasetin ruhuna, coğrafi şartlara ve yeni yüzyılın stratejik ortamına uygun bir seçenek olarak Türkiye, Rusya ve Çin’den müteşekkil ’TRÇ’ ittifakının inşa edilmesini önermiştik.”
Devlet Bahçeli: “Dış politikada çok yönlü diplomasi esas alınmalı”
Türkiye, Rusya ve Çin’in eşit ortaklık temelinde oluşturacağı bir yapının Türkiye’nin dış politika seçeneklerini genişletebileceğini belirten Bahçeli, ülkenin herhangi bir güç merkezine bağlı kalmadan hareket edebilmesinin önemini vurguladı.
Küresel gelişmelerin yeni ittifakların yanı sıra farklı iş birliği imkanlarını da beraberinde getirdiğini ifade eden Bahçeli, Türkiye’nin dış politika anlayışının temelinde barış, güvenlik ve karşılıklı çıkarların bulunduğunu kaydetti.
“TRÇ” ittifakı önerisinin dayanaklarını anlatan Bahçeli, Türkiye’nin uluslararası ilişkilerde izlemesi gereken yaklaşımı şu sözlerle açıkladı:
“Avrasya coğrafyasının üç gücünün eşit konumlarda bir araya gelişiyle Türkiye’nin tek eksene hapsolmayan bir dış politika enstrümanına aynı zamanda da küresel barış ve huzurun anahtarına işaret ettiğimizi hatırlatmak isterim. Soğuk Savaş dönemi sonrası yaşanan küresel çalkantılar, oluşturulmaya çalışılan yeni ittifaklar ve ticaret savaşları yeni çatışma alanlarının oluşmasına aynı zamanda da yeni iş birliği fırsatlarının doğmasına yol açmıştır. Biz bu iş birliği fırsatlarının değerlendirilmesine önem veriyor, bunu çok kıymetli buluyoruz.
Zira dış politikamızın esası, bölgemizde ve dünyada barış ve istikrarı sürekli kılmak, uluslararası iş birliğini, karşılıklı saygı ve dostluğu yaymak ve geliştirmek, çok yönlü ve çok boyutlu bir diplomasi yürütmek suretiyle ülkemizin hak ve menfaatlerini her platformda korumaktır. Çevremizde barış, istikrar ve güvenlik odaklı bir ‘huzur kuşağı’ oluşturmak; bütün ülkelerle karşılıklı saygı ve menfaate dayalı uzun vadeli dostane ilişkiler kurmaktır.”
Türkiye’nin Avrasya’nın merkezindeki jeopolitik konumunun önemli imkanlar sunduğunu dile getiren Bahçeli, ülkenin Türk ve İslam dünyası açısından bir çekim merkezi olabileceğini belirtti.
Türkiye’nin hem Batı hem de Doğu ülkeleriyle ilişkilerini sürdürebilen bir aktör olduğuna işaret eden Bahçeli, askeri, ekonomik, kültürel ve stratejik imkanlarının ülkeye uluslararası siyasette önemli avantajlar sağladığını ifade ederek şöyle konuştu:
“Avrasya jeopolitiğinin merkezinde bulunmanın sunduğu fırsatın altını çizerek Türkiye’nin, bölge ülkelerinde barış ve istikrarın sağlanması ve korunması amacıyla siyasi, ekonomik ve kültürel iş birliği projelerini hayata geçirebileceğini vurgulamak isterim. Türkiye; Türk ve İslam dünyası için ana eksen ve cazibe merkezi olabilecek, bölgesel ve küresel barış ve istikrara katkı sunabilecektir. Ülkemiz, yeni bir kutup başı olarak Dünya ekonomi ve siyaset sahnesindeki yerini almaktadır. Bölgesel bir güç olmanın da ötesine geçerek hem Batı hem de Doğu ile diyalog kurabilen nadir bir ülke örneği sergileyerek Asya’daki güvenlik ve politik denklemi etkileyebileceğini göstermektedir.
Coğrafi olarak Asya, Afrika ve Avrupa’yı birbirine bağlayan bir köprü rolü üstlenen Türkiye önemli doğal ve beşeri kaynaklara sahiptir. Öte yandan Türkiye, dünya coğrafyasında büyük askeri güç olan NATO’nun güney kanadını oluşturan, bütün faaliyetlerinde ve tatbikatlarında etkin rol alan bir devlettir. Türkiye, jeokültürel olarak da İslam Dünyası ile Hıristiyan Batı ve Hindu-Budist Doğu Dünyası’nın sınır bölgesinde bulunan Müslüman nüfusa sahip ama laik bir devlettir. Türkiye, Doğu ile Batı arasında bağlantısallık projelerinde bir bölgesel eksen ve küresel dengeleyici devlet olarak konumlanmasını sağlayan eşsiz jeostratejik avantajlara sahiptir.”
Devlet Bahçeli: “Erdoğan’ın katılımıyla zirve dörtlü yapılmalıydı”
Türkiye’nin coğrafi konumu, ekonomik gücü ve kültürel bağlantılarının küresel siyasette önemli bir etki alanı oluşturduğunu belirten Bahçeli, uluslararası barış ve güvenlik konularında Türkiye’nin dışarıda bırakılmasının doğru olmadığını ifade etti.
Birleşmiş Milletler sistemindeki yapısal sorunların giderilmesi ve uluslararası kuruluşların yeniden düzenlenmesi sürecinde Türkiye’nin etkin biçimde yer alması gerektiğini kaydeden Bahçeli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da söz konusu görüşmeye katılması gerektiğini savundu.
Türkiye’nin küresel adalet ve barış girişimlerindeki rolüne dikkati çeken Bahçeli, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:
“Ekonomik gelişmişlik açısından kuzey ve güneyin ortasında, kültür ve medeniyet akımları açısından da doğu ile batının arasında bir köprü görevi gören Türkiye, jeopolitik ve jeostratejik konumu itibarıyla dünyanın merkezindedir. Kısacası Türkiye’nin nüfuz alanı ve ekonomik-kültürel coğrafyası, siyasi coğrafyasının çok ötesindedir ve bu platformda ihmal edilecek bir ülke değildir. Dolayısıyla Dünyada savaş, çatışma ve terör bitsin isteniyorsa kadim devlet geleneğine ve tecrübeye sahip, barış ve huzur diplomasisinin merkezi konumunda bulunan Türkiye göz ardı edilemez.
Küresel düzen ve uluslararası kuruluşlardaki çarpıklık, adaletsizlik giderilmek isteniyorsa ‘Dünya beşten büyüktür’ diyerek ön alan Türkiye ve Sayın Recep Tayyip Erdoğan görmezden gelinemez. Dünyaya huzur isteniyorsa, nükleerden gıda krizine birçok meselenin de ele alındığı vurgulanıyorsa, insani diplomasinin öncüsü, mazlumların şemsiyesi Türkiye yok sayılamaz.
Bu nedenle bize göre böylesi bir tabloda Türk dünyası ve İslam dünyasının güvenilen lideri Sayın Erdoğan yer almalıydı. Sözüne itibar edilen, barışın, diplomasinin merkezi Türkiye, bu platformda bulunmalıydı. Küresel barış ve adalete katkı, aynı zamanda da toplantının etki alanı ve tesir gücünü çok daha ileri bir noktaya taşımak için zirve; üçlü değil Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın da içinde yer aldığı dörtlü şekilde olmalıydı.”







Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…