Bildirimler

Bildirimler yükleniyor…

Oruç Reis’in 9 yıllık yolculuğu: araştırmadan sondaja

Oruç Reis’in 9 yıllık yolculuğu: araştırmadan sondaja

2012’de inşasına başlanan ve 2017’de faaliyete geçen Oruç Reis, Karadeniz, Doğu Akdeniz ve Somali’de çalıştı. Somali’de topladığı veriler sondaja zemin hazırladı; geminin yeni rotası Pakistan.

Türkiye’nin denizlerdeki enerji arama faaliyetlerinde önemli bir yere sahip olan Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi’nin hikayesi, 2012 yılında atılan temellerle başladı. Yerli imkanlarla inşa edilen gemi, 2017 yılında faaliyetlerine geçerek Türkiye’nin denizlerde kendi imkanlarıyla araştırma yapabilme kapasitesinin önemli unsurlarından biri haline geldi.

Aradan geçen 9 yılda farklı deniz sahalarında görev üstlenen Oruç Reis, ilk çalışmalarını Türkiye’nin çevresindeki denizlerde gerçekleştirirken zamanla uluslararası araştırma faaliyetlerine de katıldı. Doğu Akdeniz’deki çalışmalarıyla gündeme gelen gemi, Somali’deki ilk kıtalar arası göreviyle Türkiye’nin yurt dışındaki enerji arama faaliyetlerinde yeni bir dönemin kapısını araladı. Topladığı sismik veriler, Türkiye’nin Somali’deki ilk derin deniz sondajına da zemin hazırladı. Bugün ise Pakistan’daki yeni göreviyle araştırma yolculuğunu sürdürüyor.

İsmini Barbaros Hayreddin Paşa’nın ağabeyinden aldı

Oruç Reis’in hikayesindeki ilk dikkat çekici ayrıntılardan biri, isminin nereden geldiği oldu. Türkiye’nin diğer sismik araştırma gemisi Barbaros Hayreddin Paşa’nın ardından filoya katılan Oruç Reis’in adı, iki kardeşin tarihsel bağını yaşatmak amacıyla tercih edildi.

Dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, 7 Nisan 2017’de geminin son kontrollerini gerçekleştirmek üzere İstanbul Tersanesi’ne yaptığı ziyarette, ismin tercih edilmesine ilişkin açıklamada bulundu.

Albayrak, Barbaros Hayreddin Paşa ile Oruç Reis’in kardeş olduğuna işaret ederek, “İkincisinin de ismini iki kardeşe eş olsun diye koyduğumuz ve son denetimini yaptığımız, artık faaliyete geçmek için gün sayan Oruç Reis gemimizle birlikte…” ifadelerini kullandı.

Osmanlı denizcilik tarihinde önemli bir yere sahip olan Oruç Reis, Barbaros Hayreddin Paşa olarak tanınan Hızır Reis’in ağabeyiydi. Akdeniz’de yürüttüğü denizcilik faaliyetleriyle tanınan Oruç Reis’in adı, böylece Türkiye’nin denizlerdeki araştırma filosunda da yaşatılmaya başlandı.

Aynı açıklamada Albayrak, geminin Türkiye’nin enerji aramacılığında üstleneceği role de dikkati çekti. Türkiye’nin denizlerdeki araştırma faaliyetlerini genişletmeyi hedeflediklerini belirten Albayrak, Oruç Reis’in iki ve üç boyutlu sismik araştırmalar gerçekleştireceğini, Karadeniz ve Akdeniz’de çalışmaların yoğunlaştırılacağını bildirdi.

2012’de başlayan inşa süreci 2017’de faaliyete dönüştü

Oruç Reis’in inşa süreci 2012 yılında Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) ile Savunma Sanayii Müsteşarlığı iş birliğinde başladı. İstanbul Tersanesi’nde yerli imkanlarla inşa edilen geminin 23 Haziran 2017’de geçici kabulü gerçekleştirildi. Ağustos 2017’de ise operasyon testleri, eğitim ve tecrübe faaliyetlerine başlandı.

Geminin denizlerdeki araştırma faaliyetlerine başlaması, Türkiye’nin sismik veri toplama kapasitesini geliştirme hedefi açısından önemli bir aşama oldu.

87 metre uzunluğunda, 23 metre genişliğinde ve 34 metre yüksekliğindeki Oruç Reis, açık denizlerde iki ve üç boyutlu sismik araştırmalar yapabilecek şekilde donatıldı. Gemide bulunan uzaktan kumandalı su altı aracı, deniz tabanının görüntülenmesine ve numune alınmasına imkan sağlıyor. Ayrıca jeoloji, jeofizik, hidrografi ve oşinografi alanlarında araştırmalar yürütülebiliyor.

Oruç Reis’in temel görevi, deniz tabanının altındaki jeolojik yapıları inceleyerek petrol ve doğal gaz gibi hidrokarbon kaynaklarının bulunabileceği alanlara ilişkin veri toplamak. Bu yönüyle gemi, doğrudan sondaj yapan gemilerden ayrılıyor. Sismik araştırmalarla elde edilen veriler analiz ediliyor, uygun görülen sahalar ise sonraki aşamada sondaj çalışmalarına konu olabiliyor.

İlk rotası Karadeniz oldu, araştırma sahası genişledi

Oruç Reis’in denizlerdeki ilk faaliyetleri Karadeniz’deki araştırmalarla başladı. 2017 yılının mayıs ayında Karadeniz’de sismik çalışma yapılacağına ilişkin sefer duyuruları yayımlandı. Aynı yıl operasyonel test ve eğitim süreçlerini tamamlayan gemi, Türkiye’nin deniz sahalarında araştırma faaliyetlerini sürdürmeye başladı.

Dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, Nisan 2017’de yaptığı açıklamada Oruç Reis’in Akdeniz’de de sismik araştırmalara başlayacağını duyurmuştu. Albayrak, Türkiye’nin bir sismik araştırma gemisiyle Karadeniz’de, Oruç Reis ile de Akdeniz’de çalışmalarını yoğunlaştıracağını ifade etmişti.

Geminin görevleri ve araştırma kapasitesi, 2018 yılında dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’in ziyaretiyle yeniden gündeme geldi. 6 Eylül 2018’de Karadeniz’de araştırmalarını sürdüren Oruç Reis’i ziyaret eden Dönmez, gemideki teknik donanım ve yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Dönmez, Oruç Reis’in test ve deneme süreçlerini tamamlayarak araştırma faaliyetlerine başladığını belirtti. Türkiye’nin enerji ve maden alanında yerli kaynak kullanımını artırma hedefi kapsamında denizlerdeki arama çalışmalarının önemine işaret etti.

2019 yılında geminin nihai kabulü gerçekleştirildi. Böylece inşa ve test aşamalarının ardından Oruç Reis’in araştırma faaliyetleri daha kapsamlı bir döneme taşındı.

Doğu Akdeniz göreviyle gündemin merkezine yerleşti

Oruç Reis’in görev yolculuğunda öne çıkan dönüm noktalarından biri 2020 yılında Doğu Akdeniz’de yürüttüğü sismik araştırmalar oldu.

10 Ağustos 2020’de Antalya’dan hareket eden gemi, Demre-1 lokasyonunda araştırma faaliyetlerine başladı. Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki enerji arama çalışmaları kapsamında görevlendirilen Oruç Reis, bölgede deniz tabanının altındaki jeolojik yapıları incelemek üzere sismik veri topladı.

Bu dönemde geminin faaliyetleri, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki enerji politikası ve deniz yetki alanlarına ilişkin tartışmalarla birlikte ulusal ve uluslararası gündemde yer aldı.

Oruç Reis’in bu görevleri, Türkiye’nin kendi araştırma gemileriyle denizlerde veri toplama ve değerlendirme kapasitesinin geliştiği sürecin önemli aşamalarından biri oldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan Somali yolculuğuna uğurladı

Oruç Reis’in 9 yıllık serüvenindeki en önemli dönüm noktalarından biri, 2024 yılında Somali’ye gerçekleştirdiği ilk kıtalar arası görev oldu.

Türkiye ile Somali arasında enerji alanındaki iş birliğinin geliştirilmesi amacıyla imzalanan anlaşmaların ardından Oruç Reis, 4 Ekim 2024’te beraberindeki destek gemileriyle Filyos Limanı’ndan hareket etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Ekim 2024’te İstanbul Boğazı’ndan geçen gemiyi Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nden uğurladı. Geminin kaptanıyla telefonla görüşen Erdoğan, mürettebata seslenerek, “Yolunuz açık olsun. Bu uzun yolculukta Somalili kardeşlerimizle bir araya geleceksiniz. Gerek firkateynlerimiz gerek destek gemilerimizle Türkiye-Somali kardeşliğini inşallah bu açık denizlerde de ortaya koyacaksınız.” dedi.

Erdoğan’ın uğurladığı gemi, Akdeniz, Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz rotasını takip ederek 25 Ekim 2024’te Mogadişu Limanı’na ulaştı. Böylece Türkiye’nin enerji filosundaki sismik araştırma gemilerinden Oruç Reis, ilk kıtalar arası görevine başlamış oldu.

Somali açıklarında üç ayrı deniz bloğunda görevlendirilen gemi, yaklaşık 9 ay süren saha çalışmaları boyunca 4 bin 464 kilometrekarelik alanda üç boyutlu sismik veri topladı.

Somali’de toplanan veriler sondajın yolunu açtı

Oruç Reis’in Somali’deki çalışmaları, Türkiye’nin yurt dışındaki enerji arama faaliyetlerinde araştırmadan sondaja geçişin önemli örneklerinden biri oldu.

12 Haziran 2025’te geminin görevini tamamladığını duyuran Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Somali açıklarında üç ayrı blokta toplam 4 bin 464 kilometrekarelik alanda üç boyutlu sismik veri toplandığını açıkladı.

Bayraktar, Ankara’da yapılacak analizlerin ardından sonuçlara bağlı olarak belirlenen lokasyonlarda sondaj çalışmalarının başlayacağını bildirdi.

Toplanan verilerin değerlendirilmesiyle Somali’de sondaj aşamasına geçildi. Türkiye’nin Çağrı Bey Derin Deniz Sondaj Gemisi, 2026 yılında Somali açıklarında Curad-1 kuyusunda sondaj çalışmalarına başladı.

Böylece Oruç Reis’in Somali’de yürüttüğü sismik araştırmalar, Türkiye’nin yurt dışındaki ilk derin deniz sondajının hazırlık aşamasında önemli rol oynadı. Geminin topladığı veriler, deniz tabanının altındaki jeolojik yapıların değerlendirilmesine ve sondaj yapılacak alanın belirlenmesine katkı sağladı.

Yeni rota Pakistan: 9 yıllık yolculuk yeni araştırma sahasına taşındı

Somali’deki görevini tamamlayarak Türkiye’ye dönen Oruç Reis, bakım ve hazırlık süreçlerinin ardından bu kez Pakistan için yola çıktı.

Mersin Taşucu Limanı’ndaki hazırlık çalışmalarını tamamlayan gemi, 30 Ekim 2026’da Pakistan’a hareket etti. 19 Kasım’da Karaçi Limanı’na ulaşan Oruç Reis, böylece Somali’nin ardından ikinci kıtalar arası yurt dışı görevine başlamaya hazır hale geldi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, geminin Pakistan’a ulaşmasının ardından yaptığı açıklamada, Oruç Reis’in bugüne kadar Mavi Vatan’da 23 bin kilometrelik, Somali’de ise 4 bin 464 kilometrekarelik alanda tarama gerçekleştirdiğini belirtti.

Bayraktar, Pakistan görevinin Türkiye’nin derin deniz aramacılığı tecrübesini dost ve kardeş ülkeyle paylaşması açısından önem taşıdığını ifade ederek, “Türk mühendislerimiz tarafından inşa edilen milli gururumuz Oruç Reis Sismik Araştırma Gemimiz, kıtalar arası ikinci görevi için Pakistan’a ulaştı.” dedi.

Pakistan kara sularındaki iki ayrı bölgede çalışma yapacak geminin, Indus-C Blok’ta 670 kilometrekarelik alanda üç boyutlu, Makran bloklarında ise 2 bin 353 kilometrelik alanda iki boyutlu sismik veri toplaması planlanıyor.

Sismik araştırmadan sondaja uzanan 9 yıllık hikaye

2012 yılında inşa süreci başlayan, 2017’de denizlerdeki araştırma faaliyetlerine geçen Oruç Reis, 9 yılda Türkiye’nin enerji arama çalışmalarında farklı görevler üstlendi. Karadeniz’de başlayan araştırma faaliyetleri Doğu Akdeniz’e taşınırken, Somali göreviyle uluslararası sularda yeni bir aşamaya geçildi.

Somali’de topladığı verilerin Çağrı Bey’in sondaj çalışmalarına zemin hazırlaması, geminin araştırma faaliyetlerinin enerji aramacılığındaki somut karşılıklarından biri oldu. Pakistan görevi ise Oruç Reis’in uluslararası araştırma sahasının genişlediği yeni bir dönem olarak öne çıktı.

Osmanlı denizcilik tarihinden aldığı ismiyle denizlere açılan Oruç Reis, bugün yalnızca Türkiye’nin kendi deniz sahalarında değil, farklı ülkelerin deniz alanlarında da araştırma yürütüyor. Dokuz yıl önce başlayan yolculuk, sismik araştırmaların sondaj faaliyetlerine veri sağladığı ve Türkiye’nin enerji arama tecrübesini uluslararası sahalara taşıdığı yeni bir aşamayla devam ediyor.

Yorumlar

Yorumlar yükleniyor…