Özel öğretim kurumlarında ruhsatta belirtilen faaliyet alanı ile fiilen verilen eğitim arasındaki uyum, Milli Eğitim Bakanlığının (MEB) yeni denetim talimatıyla yeniden gündeme geldi. Bakanlık, kurumların yalnızca açılış izinlerinde ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarında belirtilen kurum türüne uygun programları uygulaması gerektiğini hatırlatarak mevzuata aykırı faaliyetlerin tespiti için denetimlerin titizlikle yürütülmesini istedi.
MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünce illere gönderilen yazı, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nda kurum açma izninin iptaline ilişkin yapılan değişikliklerin uygulanmasına yönelik esasları içeriyor. 31 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme kapsamında, kurumun kendi faaliyet alanı içindeki izinsiz program değişiklikleri ile başka bir kurum türünün yetki alanına giren programların uygulanması birbirinden ayrılıyor.
Denetimlerde yalnızca ruhsat değil, fiili uygulama da incelenecek
Yeni denetim yaklaşımında kurumların resmi belgelerinde belirtilen faaliyet alanı ile öğrencilere veya kursiyerlere fiilen sunduğu eğitim karşılaştırılacak. Böylece bir kurumun ruhsatında yer almayan bir eğitim faaliyetini farklı isimler altında yürütüp yürütmediğinin tespit edilmesi amaçlanıyor.
Denetimlerde kurumun ders programları, öğrenci veya kursiyer kayıt sözleşmeleri, reklam ve ilanları ile sınıflarda fiilen işlenen derslerin içerikleri dikkate alınacak. Bu belgeler ve uygulamalar birlikte değerlendirilerek kurumun hangi eğitim faaliyetleri için yetkilendirildiği ve gerçekte hangi programları yürüttüğü ortaya konulacak.
Bu kapsamda yalnızca kurumun beyan ettiği faaliyetlerin değil, öğrenciye sunulan hizmetin içeriğinin de denetimin parçası olması öngörülüyor. Kurumun tanıtım materyallerinde duyurduğu eğitimlerle sözleşmelerde yer alan hizmetlerin ve fiilen işlenen derslerin birbiriyle uyumlu olup olmadığı da önem taşıyacak.
Her program ihlali aynı yaptırıma tabi olmayacak
Düzenlemede öne çıkan noktalardan biri, kurum türü içinde yapılan izinsiz program değişikliği ile başka bir kurum türünün faaliyet alanına giren programın uygulanması arasındaki ayrım. Bu iki durumun aynı ihlal olarak değerlendirilmemesi gerektiği Bakanlığın illere gönderdiği yazıda özellikle vurgulanıyor.
Örneğin bir özel öğretim kursunun, Bakanlık tarafından izin verilen mevcut bilim grubuna onay almadan başka bir bilim grubundan ders eklemesi, kurum türü içindeki izinsiz program ilavesi veya değişikliği kapsamında değerlendiriliyor. Bu durum, doğrudan başka bir kurum türünün faaliyet alanına giren programın uygulanmasıyla aynı kategoride ele alınmıyor.
Buna karşılık bir özel öğretim kursunun kendi faaliyet alanıyla ilgisi bulunmayan müzik, yabancı dil veya güzellik uzmanlığı gibi programları, başka bir kurum türünün yetki alanına girmesine rağmen fiilen uygulaması farklı bir ihlal oluşturuyor. Bakanlığın açıklamasında, bu tür faaliyetlerin kurum türüne uygun olmayan program uygulaması kapsamında değerlendirileceği belirtiliyor.
Bu ayrım, yaptırımın hangi ihlal nedeniyle uygulanacağının belirlenmesi açısından önem taşıyor. Kurum türüne uygun olmayan bir programın uygulanması halinde kanunda öngörülen doğrudan ruhsat iptali yaptırımı gündeme geliyor.
Uyarı ve kademeli ceza olmadan ruhsat iptali
Bakanlığın açıklamasına göre, kurum türüne uygun olmayan program uyguladığı inceleme ve soruşturma sonucunda tespit edilen özel öğretim kurumlarının kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı, herhangi bir kademeli ceza veya uyarı uygulanmaksızın iptal edilecek.
Bu yaptırım, kurumların faaliyetlerini ruhsatlarında belirtilen yasal sınırlar içinde sürdürmesini zorunlu kılıyor. Ancak doğrudan ruhsat iptaline ilişkin hüküm, her türlü program usulsüzlüğünün otomatik olarak aynı yaptırımla sonuçlanacağı anlamına gelmiyor. Bakanlığın yazısında özellikle başka bir kurum türünün faaliyet alanına giren programın uygulanması fiili için ayrı bir değerlendirme yapılması gerektiğine dikkat çekiliyor.
İllerdeki özel öğretim kurumlarının izin belgelerinde belirtilen kurum türleri ve onaylanmış programlar konusunda bilgilendirilmesi, denetimlerin titizlikle yürütülmesi ve mevzuata aykırı faaliyet tespit edildiğinde idari işlemlerin gecikmeden başlatılması da isteniyor.
Uygulamada kurum türü ve eğitim içeriği belirleyici olacak
Yeni denetim talimatı, özel öğretim kurumlarının yalnızca ruhsat sahibi olmasının yeterli olmadığını, faaliyetlerini bu ruhsatta tanımlanan kurum türü ve yetki sınırları içinde yürütmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Denetimlerde ruhsat, sözleşme, reklam ve ders içeriklerinin birlikte ele alınması, kurumların fiili faaliyetlerinin daha kapsamlı değerlendirilmesine imkan sağlayacak.
Özel öğretim kurumları açısından temel ölçüt, verdikleri eğitimin hem izin belgelerinde belirtilen faaliyet alanıyla hem de ilgili mevzuatla uyumlu olması olacak. Bakanlığın illere gönderdiği yazı doğrultusunda yürütülecek denetimlerde, bu uyumun sağlanıp sağlanmadığı incelenecek; kurum türüne uygun olmayan program uyguladığı belirlenen işletmeler hakkında ruhsat iptaline kadar uzanan idari süreç işletilebilecek.
Sonuç olarak, MEB’nin yeni denetim talimatıyla özel öğretim kurumlarında ruhsatta belirtilen faaliyet alanı ile fiilen uygulanan eğitim programları arasındaki uyumun daha yakından takip edilmesi hedefleniyor. Denetimlerde kurumların yalnızca resmi belgeleri değil, öğrencilere sundukları eğitim hizmetlerinin içeriği de dikkate alınacak. Mevzuata aykırı program uygulamalarına karşı öngörülen ruhsat iptali yaptırımıyla kurumların yetki sınırları içinde faaliyet göstermesi amaçlanırken, uygulamanın özel öğretim sektöründeki yansımaları ve denetimlerin sahadaki sonuçları da önem taşıyacak.
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…