Semerkant'ta C5+1 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nda ortak bildiri kabul edildi

Özbekistan , ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Orta Asya ülkelerinin dışişleri bakanlarının katıldığı "C5+1" Dışişleri Bakanları Toplantısı'na Semerkant'ta ev sahipliği yaptı.

Özbekistan Dışişleri Bakanı Bahtiyar Saidov'un ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya, Rubio'nun yanı sıra Kazakistan Dışişleri Bakanı Muhtar Tleuberdi, Kırgızistan Dışişleri Bakanı Ceenbek Kulubayev, Tacikistan Dışişleri Bakanı Siraciddin Muhriddin ile Türkmenistan Dışişleri Bakanı Raşid Meredov katıldı.

Saidov, açılış konuşmasında, Orta Asya ülkelerinin dışişleri bakanları ile ABD Dışişleri Bakanının "C5+1" formatındaki ilk toplantısının 2015 yılında Semerkant'ta düzenlendiğini hatırlatarak, o tarihten bu yana Orta Asya'nın daha güçlü, daha dayanışma içinde ve kendi geleceğini bağımsız biçimde belirleme konusunda daha yetkin bir bölge haline geldiğini belirtti.

ABD ile işbirliğinin yalnızca ikili ilişkilerin geliştirilmesiyle sınırlı kalmaması, Orta Asya'nın yeni fırsatları bünyesinde barındıran bir merkez olarak potansiyelini ortaya çıkarması gerektiğini kayden Saidov, bunun, bölgesel ekonomik bağlantıların güçlendirilmesi, ileri teknolojilerin ve yatırımların bölgeye çekilmesi ve küresel pazarlara erişimin genişletilmesine katkı sağlayacağını vurguladı.

Kritik mineraller alanında stratejik ortaklık kurulmasını öncelikli konular arasında gösteren Saidov, bu çerçevede jeolojik araştırmalardan ham maddelerin işlenmesine ve yerel sanayi kümelerinin oluşturulmasına kadar uzanan kapsamlı bir işbirliğinin geliştirilmesini önerdi.

Bahtiyar Saidov, Orta Asya'nın zengin doğal kaynakları, büyüyen pazarları, insan kaynağı ve stratejik coğrafi konumuyla öne çıktığına dikkati çekerek, ABD'nin ileri teknolojileri, yatırım sermayesi ve girişimcilik deneyimiyle bu potansiyelin değerlendirilmesine katkı sağlayabileceğini kaydetti.

Bakan Saidov, "Güçlü, istikrarlı ve müreffeh bir Orta Asya'nın tüm ülkeler ve uluslararası ortaklarımızın çıkarlarına tamamen hizmet edeceğine inanıyoruz." dedi.

Bu toplantıyla Özbekistan'ın C5+1 Sekretaryası eş başkanlığını üstleneceğini belirten Saidov, ülkesinin, mevcut çalışmaların devamlılığını sağlamaya ve varılan mutabakatları somut sonuçlara dönüştürmeye odaklanacağını ifade etti.

"Orta Asya, yatırım ve ihracat için ideal bir merkez"

ABD Dışişleri Bakanı Rubio da Orta Asya ülkeleri ile ABD'nin, ülkelerin egemenliklerini korumaları ve ortak refahlarını artırmaları için gerekli kaynakları, yatırımları ve ticaret ortaklıklarını birlikte geliştirebileceğini söyledi.

C5+1 formatının ABD'nin Orta Asya ülkeleriyle daha yakın ilişkiler kurma isteğinin yanı sıra bu ilişkileri geliştirme konusundaki kararlılığını da yansıttığını belirten Rubio, ekonomik bağımsızlığın ve tedarik zincirlerinin güvenliğinin önemine dikkati çekti.

Rubio, "Orta Asya, yatırım ve ihracat için ideal bir merkezdir. Bölge, tüm ülkelerin geleceği açısından hayati önem taşıyan malzemelerin tedarik edildiği merkezi bir konumda bulunuyor." ifadesini kullandı.

Ulaştırma altyapısının geliştirilmesi, kritik minerallerin tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi ve uzmanların yetiştirilmesi konularına değinen Rubio, "Trans-Hazar ticaret güzergahının altyapısını geliştireceğiz ve ortaklarımıza ABD ve Orta Asya pazarlarına erişim konusunda daha fazla fırsat sunacağız." diye konuştu.

Kritik mineraller alanında katma değeri yüksek ve entegre tedarik zincirlerinin geliştirilmesini hedeflediklerini ifade eden Rubio, Orta Asya'nın büyüyen teknoloji sektöründe Amerikan teknolojilerinden yararlanılması ve bu teknolojilere teknik destek sağlanması amacıyla binlerce genç uzmanın yetiştirilmesinin planlandığını bildirdi.

Geçen yıl Washington'da düzenlenen C5+1 liderler toplantısının ulaştırma, enerji, finans ve diğer önemli sektörleri kapsayan 25 milyar dolarlık yeni anlaşmaların önünü açtığını aktaran Rubio, Semerkant'taki görüşmelerin de bu kapsamda alınan kararların uygulanmasına katkı sağlayacağını dile getirdi.

Toplantıda bakanlar, ekonomi, enerji, ulaşım, yatırım, kritik mineraller, ileri teknolojiler, çevre, bölgesel güvenlik ve kalkınma alanlarında işbirliğinin geliştirilmesi ile ilgili meseleleri ele aldı. Ardından da tarafların uzun vadeli ve karşılıklı yarara dayalı ortaklığı daha da güçlendirme ve varılan mutabakatları hayata geçirme kararlılığını yansıtan ortak bildiri kabul edildi.

Orta Asya'nın beş ülkesi ile ABD arasında ekonomik ve güvenlik alanlarında çok taraflı işbirliğini geliştirmek amacıyla oluşturulan format, bölgesel kalkınma, ekonomik ilişkiler ve güvenlik konularında diyaloğun sürdürülmesini amaçlıyor.

C5+1 formatındaki Orta Asya ülkeleri ile ABD dışişleri bakanlarının ilk toplantısı 1 Kasım 2015'te Semerkant'ta düzenlenmişti.