Sinemada bu hafta | Kan donduruyor! “Naza” Gazze’deki sistematik katliamı anlatıyor

Gazze’deki insanlık dramı herkesin gözü önünde gerçekleşiyor, sözde ateşkese rağmen İsrail saldırılarında ölen 74 bin kişiye her gün yenileri ekleniyor... Bombaların yanı sıra açlık ve hastalıklar da insanları hayattan koparıyor. Realite bu kadar çarpıcı iken ve bütün dünyada sinema filmi gibi izleniyorken Gazze’de yaşananlar beyazperdede daha nasıl işlenebilir? Bu soruya hemen cevap vermeden önce “Naza”yı seyretmek gerekiyor… Hava karardıktan sonra Tel Aviv çatılarında çekilen bu dokümanter film, İsrailli şahitlerin kan donduran ifadeleriyle İsrail’in Gazze’deki askerî operasyonlarında Filistinli sivilleri, teknolojik usullerle nasıl katlettiğini gözler önüne seriyor.

İSRAİLLİ YÖNETMENLER HÂİN İLAN EDİLDİ

Eserin en dikkati çeken yanlarından biri iki İsrailli yönetmen olan Yuval Abraham ve Rachel Szor tarafından çekilmiş olması. Film, Venedik Film Festivali’nde ses getirdikten sonra İsrail’de tartışmalara sebep oldu ve sol tandanslı iki yönetmen hain ilan edildi. Diğer taraftan yönetmenlerin hâlâ İsrail’de yaşıyor olması bazı çevrelerde esere dair komplo teorilerinin dillendirilmesine yol açtı…

Tartışmalar bir yana; seyrettiğimiz bu dokümanter filmde, Gazze’den görüntüler yerine yüzlerini görmediğimiz askerlerin itirafları, Tel Aviv’de yaşayan insanların günlük hâlleri ve şehir manzaralarına yer veriliyor. Bu sahneler, Auschwitz kampının hemen bitişiğindeki Nazi komutanı ve ailesinin sıradan hayatını anlatan “ The Zone of Interest ” filmini akıllara getiriyor.

ZİHİNLERDE DEHŞET VERİCİ GÖRÜNTÜLER CANLANIYOR

Eserde İsrail askeri veya istihbarat mensubu olduğu söylenen 24 kişinin anlattığı itiraflar sayesinde zihninizde dehşet verici sahneler de canlanıyor! Aralarında görevini yaptığını söyleyen de var, pişmanlık duyduğunu da… Biraz spoiler vererek anlatacak olursak ; filme adını da veren “Naza”, İbranice “sivil zayiat” manasına geliyor. Eserde Gazze’de yaşanan katliama bu mefhum üzerinden bakılıyor. Bir asker 7 Ekim’den sonra “Gazze’de masum kişi yoktur” anlayışının öne çıktığını, oradaki binaları tamamen yok etmek istediklerini ve bir saldırıda 20’ye kadar Naza’yı gözden çıkarabildiklerini söylüyor.

KATLİAM DETAYLARI

Bunun için geliştirdikleri yapay zekâ destekli teknolojiler ve inşa ettikleri katliam sistemini anlattıkları sahneler ise akıllara durgunluk veriyor. Gazze’nin bütün yapılarının dijital sisteme aktarıldığı, çocukların telefonlarının hack’lendiği ve insanların devamlı dinlendiği anlaşılıyor. İsraillilerin Hamas militanlarını öldürmek için seçtiği en uygun yer, onların evleri oluyor. Biri masum çocukları bile bile katlettiklerini söylüyor, diğeri yaptıkları işin aşırı keyif verici olduğunu itiraf ediyor. Bunun gibi birçok katliam detayı eserde zikrediliyor.

Filmde araya İsrail’in tarihinden ve Netanyahu’nun konuşmalarından görüntüler de giriyor. İsraillilerin yanı başlarında katliam yaşanırken 1940’lardaki Holokost’ta ölenleri arabalarından çıkıp sirenler eşliğinde anmaları eserin en ironik sahnelerinden biri oluyor.

Yapımda kıt imkânlara rağmen karanlığın içinde çarpıcı bir anlatım ve sinematografi yakalanıyor. Ancak itirafçıların kimliklerinin -mecburen- anonim olması ve ruh hâllerinin detaylarına yeterince inilmemesi, işin tesirini biraz azaltıyor. Filmde Filistinli şahitlerin yer almaması da noksanlık olarak değerlendirilebilecek bir diğer unsur oluyor.

Hasılı “Naza” dokümanter film olmasına rağmen kendisini merakla seyrettiriyor ve tokat gibi yüzlere çarpıyor.

Dondurmam hâlâ Gaymak mı?

Yüksek Aksu’nun “ Dondurmam Gaymak ” filmi geleneksel yöntemlerle dondurma üreten Ali Usta’nın, büyük markalara karşı verdiği savaşı anlatan hikâyesiyle hafızalarda yer edindi. 2005 yapımı eserde sermaye karşıtı fikirler Anadolu’dan unsurlarla harmanlanıyordu. Aradan geçen yirmi yıldan fazla bir zaman sonra dondurma buzluktan çıkarıldı. Bu defa yönetmenliğini Eyüp Boz’un üstlendiği yapımda başrolleri Cengiz Bozkurt, Atakan Çelik ve Okan Cabalar gibi isimler paylaşıyor. Eserde bu defa ABD’de finans kariyeri sürdüren Kâmil, oğlunun isteği ve Ali Usta’nın vefat haberiyle çocukluğunun geçtiği Ula’ya dönüyor. Derken Ali Usta’dan yadigâr kalan efsanevi “Nasip Dondurmaları”nın yok olmasını önlemek için harekete geçiyor… Yoğun antikapitalizm vurgulu yapım, günümüzden unsurlarla yenilenmiş görünüyor ve yine Ege’nin renkli kültürünü yansıtıyor. Ancak hikâye yeterince orijinal ve tesirli kılınamıyor. Buna rağmen eserde Cengiz Bozkurt’un oyunculuğu öne çıkıyor.

HAFTANIN DİĞER FİLMLERİ

“Emiray: Macera Yolcusu” “Hasip ile Nasip” “Aşk ve Yaşam” “Street Fighter” “Kefaret”