Tatbikat bahanesiyle “kırmızı çizgi”yi zorluyorlar: Atina ve Lefkoşa’ya Mavi Vatan uyarısı

Ege ve Doğu Akdeniz’de peş peşe atılan NAVTEX adımları, askerî tatbikatın ötesine geçen yeni bir gerilim ihtimalini gündeme taşıdı. Yunanistan’ın Fransa, İtalya ve Güney Kıbrıs Rum Kesimi (GKRY) ile planladığı askerî tatbikatın hemen ardından, Rum yönetiminin Türkiye’nin hak iddia ettiği kıta sahanlığı alanında jeofizik araştırma hazırlığı yapması Ankara’nın tepkisini beraberinde getirdi.

MEİS’İN GÜNEYİNDE TATBİKAT

Atina’nın 15 Ekim’de yayımladığı NAVTEX’e göre, Meis’in güneyindeki iki ayrı bölgede bugün Yunanistan, GKRY, Fransa ve İtalya’nın katılımıyla çok uluslu askerî tatbikat yapılması planlanıyor . Türkiye, 16 Ekim’de yayımladığı NAVTEX’le bölgede Yunanistan’ın bildiri yayımlama yetkisine ilişkin itirazını kayda geçirdi. Ankara’nın yaklaşımı, uluslararası sularda yapılacak bir askerî tatbikatla Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin hak ve yetkilerinin ihlal edildiği değerlendirilen faaliyetlerin birbirinden ayrılması gerektiğine dayanıyor.

LEFKOŞA’NIN PLANI DA MASADA

Doğu Akdeniz’deki ikinci kritik başlık ise GKRY’nin Ada’nın batısında gerçekleştirmeyi planladığı araştırma faaliyetleri. Rum yönetimi, 15 Ekim tarihli NAVTEX’le 21 Ekim-2 Kasım arasında, East to Med Corridor (EMC) kablo sistemi kapsamında bir araştırma gemisi tarafından jeofizik çalışmalar yapılacağını duyurdu. Ankara ise 16 Ekim’de yayımladığı NAVTEX’le söz konusu alanın Türk kıta sahanlığı içerisinde bulunduğunu belirtti ve planlanan faaliyeti kabul etmediğini bildirdi . GKRY’nin araştırma planında ısrar etmesi hâlinde, sahadaki gelişmelerin Türkiye’nin ilan ettiği tutum çerçevesinde yakından izlenmesi bekleniyor. Atılacak adımların kapsamı ise resmî açıklamalar ve sahadaki şartlar doğrultusunda şekillenecek. Yunanistan’ın tatbikat çatısı altında bir araştırma gemisini izin almadan bölgeye sokması veya GKRY’nin araştırma konusunda ısrar etmesi durumunda, bölgede konuşlanacak TSK unsurlarının bu tür bir hukuksuzluğa karşı çıkması bekleniyor.

Diplomatik kaynaklar da Yunan medyasında yer alan ve söz konusu planlı tatbikatın ülkemize karşı ya da sualtı kablo faaliyetleriyle ilişkilendiren haberlerin gerçek dışı olduğunu belirterek “ Türkiye, uluslararası hukuktan kaynaklanan hak ve menfaatlerini her şartta muhafaza etmeye kararlıdır ” değerlendirmesinde bulundu.

FİİLEN ASKERÎ KORUMA

Yunanistan ve GKRY’nin girişimlerini gazetemize değerlendiren Savunma Uzmanı Turan Oğuz, NAVTEX ilanlarıyla eş zamanlı olarak planlanan deniz faaliyetlerinin Türkiye ile yeni bir gerilime yol açabileceğini belirterek, Ankara’nın muhtemel bir oldubittiye izin vermeyeceğini ifade etti. Oğuz, “ Uluslararası sularda tatbikat yapabilirsiniz. Ancak deniz tabanında, Türkiye’nin kıta sahanlığına ilişkin hak iddia ettiği bir bölgede araştırma yapılması farklı bir meseledir ” dedi.

Turan Oğuz, Fransa ve İtalya’nın askerî unsurlarının katıldığı bir tatbikatın, araştırma gemisinin faaliyetlerine askerî koruma sağlamak amacıyla kullanılmasının ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“ Tatbikat bahanesiyle, Türkiye’nin izin vermediği bir araştırma gemisini bölgeye sokmaya çalışırlarsa bu, sıradan bir deniz faaliyeti olmaktan çıkar . Dört ülkenin savaş gemilerinin bulunduğu bir ortamda araştırma gemisinin bölgeye girmesi, fiilen askerî koruma sağlanması anlamına gelebilir. Böyle bir durumda Türk Silahlı Kuvvetleri; deniz, hava ve denizaltı unsurlarıyla gelişmeleri yakından takip eder, hukuka aykırı gördüğü bir girişime karşı tedbir alır .”