TÜBİTAK’tan yeşil dönüşüm projelerine 51,5 milyon liraya kadar destek

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun (TÜBİTAK) “Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı 2026-2” kapsamında, yeşil teknolojilerin geliştirilmesi ve ticarileştirilmesine yönelik projeler desteklenecek.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda Dünya Bankası Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında yürütülecek çağrıyla, sanayinin yeşil dönüşümünün teknoloji ve yenilik yoluyla hızlandırılması, yeşil dönüşüme uyumlu ürün ihracatının artırılması ve ithalat bağımlılığının azaltılması hedefleniyor.

Türkiye’nin başta Avrupa Birliği olmak üzere dış pazarlardaki rekabet gücünün artırılması ve özel sektör kuruluşları arasındaki AR-GE iş birliklerinin yaygınlaştırılması da çağrının amaçları arasında bulunuyor.

5 alanda proje desteği

Çağrı kapsamında desteklenecek Yeşil Dönüşüm AR-GE ve Yenilik konu başlıkları genişletildi.

Bu kapsamda projelerin, “İklim Değişikliği, Çevre ve Biyoçeşitlilik”, “Temiz ve Döngüsel Ekonomi”, “Temiz, Erişilebilir ve Güvenli Enerji Arzı”, “Yeşil ve Sürdürülebilir Tarım” veya “Sürdürülebilir Akıllı Ulaşım” başlıklarından en az birinin kapsamına girmesi bekleniyor.

Önceki çağrılardan farklı olarak sunulacak projelerin daha önce gerçekleştirilen bir AR-GE çalışmasının devamı olması şartı da kaldırıldı. Böylece kuruluşlar, herhangi bir eski projeyle ilişkilendirmeden yeni proje başvurusunda bulunabilecek.

Projelerde yeni prototip geliştirme, mevcut prototiplerin iyileştirilmesi, doğrulama testleri, pilot üretim ve büyük ölçekli demonstrasyon çalışmalarına destek verilecek. Projelerde ayrıca ölçek büyütme faaliyetlerinin yürütülmesi gerekecek.

Proje bütçesi 51,5 milyon liraya kadar çıkacak

TÜBİTAK desteği ve firma öz kaynak katkısından oluşan proje bütçesinin üst sınırı mikro ve küçük KOBİ’ler için 15 milyon, orta ölçekli KOBİ’ler için 24 milyon, büyük işletmeler için 51,5 milyon lira olacak.

Kabul edilen bütçenin yüzde 70’i büyük işletmelere, yüzde 80’i KOBİ’lere, yüzde 90’ı ise deprem bölgesindeki KOBİ’lere geri ödemeli destek olarak sağlanacak. Kalan tutar kuruluşların öz kaynaklarından karşılanacak.

Deprem bölgesine yönelik destek oranı Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa’daki KOBİ’ler için uygulanacak.

Proje sonunda belirlenen geri ödemeli desteğin büyük işletmelerde yüzde 50’si, KOBİ’lerde yüzde 60’ı hibeye dönüştürülecek. Kalan tutarın geri ödemesi, proje desteğinin tamamlanmasından bir yıl sonra başlayacak ve yılda iki taksit halinde yapılacak. Geri ödemesiz dönem dahil toplam süre 4 yılı geçmeyecek.

Kuruluş başına toplam geri ödemeli destek üst sınırı mikro ve küçük KOBİ’lerde 500 bin dolar, orta ölçekli KOBİ’lerde 800 bin dolar, büyük işletmelerde ise 1,5 milyon dolar olarak uygulanacak.

Elektrik, su ve atık tüketiminin azaltılması hedeflenecek

Destek kapsamında personel, seyahat, danışmanlık, hizmet alımı, alet, teçhizat, yazılım, yayın, malzeme ve sarf giderleri karşılanabilecek.

Projeler, Türkiye’de yerleşik sermaye şirketleri tarafından tek başına veya en fazla 3 ortakla hazırlanabilecek. Kuruluşların çağrıda belirtilen mali yeterlilik koşullarını karşılaması gerekecek.

Bütçesi 25 milyon lirayı aşan projeler için ekonomik fizibilite raporu istenecek. Projede yer alan her kuruluşta, proje konusuyla ilgili en az lisans derecesine sahip bir proje personeli bulunması şartı aranacak.

Projelerin çevresel, sosyal ve iş sağlığı ve güvenliği riskleri de değerlendirilecek. Dünya Bankasının kısıtlı listesindeki faaliyetler ile savunma sanayisine yönelik faaliyet gösteren veya çıktıları bu alana yönelik olan kuruluşlar desteklenmeyecek.

Başvurular, endüstriyel AR-GE içeriği ve yenilik düzeyi, proje planı, kuruluş altyapısının uygunluğu ve çıktıların ekonomik yarara ve ulusal kazanıma dönüşme potansiyeline göre değerlendirilecek.

Proje süresi, uzatmalar dahil en fazla 24 ay olacak. Başarı ölçütleri arasında üretim birimi başına elektrik veya su tüketiminin en az yüzde 10 azaltılması, geri dönüştürülemeyen atık miktarının en az yüzde 10 düşürülmesi ve yenilikçi yeşil teknoloji çözümlerinin geliştirilmesi bulunacak.

Projede belirlenen göstergelerden en az birine ulaşıldığının proje sonunda veya tamamlanmasını izleyen birinci ya da üçüncü yıl sonunda doğrulanması gerekecek.

2 proje sınırı kaldırıldı

Çağrıda, önceki uygulamalardan farklı olarak bir kuruluşun Dünya Bankası destekli en fazla 2 proje desteği alabilmesine yönelik sınırlama kaldırıldı.

Bunun yerine kuruluş bazlı bütçe takibi uygulamasına geçildi. Kuruluşlar, ölçeklerine göre program bazında belirlenen üst limitleri aşmamak koşuluyla ikiden fazla proje desteği alabilecek.

Program kapsamında daha önce destek alan kuruluşlar, 1832 programı kapsamında kalan limitlerini PRODİS üzerinden gerçekleştirecekleri yeni proje başvurusu sırasında görebilecek.

Başarıyla tamamlanan projelere verilen ilave yüzde 20 hibe destek uygulaması da kaldırıldı.

Çağrıya başvuru yapılabilmesi için başvuru sahibi kuruluşta proje konusu ile ilgili en az lisans seviyesinde bir personelin bulunması şartı aranacak.

Kuruluş bazlı ön kayıt başvuruları 8 Ekim’de, çağrı ise 12 Ekim’de sona erecek. Proje başvuruları, ön kayıt onayının ardından elektronik ortamda e-imza ile gönderilecek.