Uzayda gizemli cisim alarmı? 38 yıldır kayıp olan araç bulunmuş olabilir

Uzayda hareket eden ve gizemi henüz çözülemeyen 1998 KY26, bilim dünyasında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Yaklaşık 11 metre çapındaki gök cisminin, Güneş ve gezegenlerin kütleçekimiyle tam olarak açıklanamayan şekilde hızlanması, kökenine ilişkin soru işaretlerini artırdı. Harvardlı astrofizikçi Avi Loeb ve ekibi, söz konusu cismin doğal bir asteroit değil, 1988 yılında Mars'a gönderildikten sonra iletişimi kesilen Sovyet uzay aracı Phobos 1 olabileceğini savundu.

İddianın gündeme oturmasının ardından NASA Başkanı Jared Isaacman da tartışmaya katıldı. Isaacman, cismin bir asteroitten farklı olduğuna ilişkin herhangi bir kanıt görmediğini açıkladı.

38 YILDIR KAYIP OLAN SOVYET ARACI MI?

Daha önce 3I/ATLAS hakkında ortaya attığı teorilerle gündeme gelen Harvardlı astrofizikçi Avi Loeb, bu kez 1998 KY26'nın gerçek kimliğini sorguluyor. Loeb, meslektaşları Adam Hibberd ve Adam Crowl ile yürüttüğü araştırmada, gizemli cismin Sovyetler Birliği'nin 1988 yılında uzaya gönderdiği Phobos 1 olabileceği ihtimali üzerinde durdu. Temmuz 1988'de fırlatılan Phobos 1, Mars'ın uydusu Phobos'u incelemek amacıyla tasarlanmış insansız bir uzay aracıydı. Ancak görev sırasında gönderilen hatalı bir komut, aracın yönlendirme sistemini devre dışı bıraktı. Kısa süre sonra da uzay aracıyla bütün iletişim kesildi. O tarihten bu yana nerede olduğu bilinmeyen Phobos 1'in uzaydaki yolculuğunu sürdürmüş olabileceğini düşünen araştırmacılar, bu ihtimali bilimsel verilerle karşılaştırmaya başladı.

GÜNEŞ IŞIĞINI YANSITMA BİÇİMİ ŞÜPHELERİ ARTIRDI

Araştırma ekibi, Phobos 1'in basitleştirilmiş bir modelini hazırlayarak uzay aracının Güneş ışığını nasıl yansıtabileceğini hesapladı. Ardından elde edilen sonuçları 1998 KY26'ya ilişkin gözlemlerle karşılaştırdı. Yaklaşık 11 metre çapında olduğu tahmin edilen gizemli cisim, üzerine düşen Güneş ışığının yüzde 52'sini yansıtıyor. Üstelik kendi ekseni etrafındaki bir dönüşünü yalnızca 5,35 dakikada tamamlıyor.

Araştırmacılar, Phobos 1'in dönüş hareketini, silindirik gövdesini ve güneş panellerini hesaba katarak geliştirdikleri modelin, KY26'ya ait sekiz farklı gözlem grubuyla büyük ölçüde örtüştüğünü belirledi. Ekibe göre söz konusu model, yüzlerce teleskop ve radar gözleminden elde edilen verileri açıklamakta da oldukça başarılı. Bu sonuçlar, kayıp Sovyet aracı ihtimalini güçlendiren bulgular olarak değerlendiriliyor. Ancak araştırmacılar, eldeki verilerin 1998 KY26'nın kesin olarak Phobos 1 olduğunu kanıtlamadığını özellikle vurguluyor.

NASA BAŞKANI TARTIŞMAYA SON NOKTAYI KOYDU MU?

Gizemli cismin kayıp bir uzay aracı olabileceği iddiasının basında geniş yer bulması üzerine NASA Başkanı Jared Isaacman da konuya ilişkin değerlendirmede bulundu. Perşembe günü Fox & Friends programına katılan Isaacman, bazı UFO araştırmacılarının 1998 KY26'nın alışılmadık hareketlerine dikkat çektiğini belirtti. Ancak NASA Başkanı, mevcut verilerde cismin bir asteroitten başka bir şey olduğunu gösteren herhangi bir kanıt bulunmadığını söyledi. Isaacman ayrıca, NASA'nın yakından takip ettiği 1998 KY26'nın Dünya açısından herhangi bir tehdit oluşturmadığını vurguladı.

GİZEMLİ HAREKETLERİN ARKASINDA SU BUZU MU VAR?

1998 KY26'nın neden alışılmış asteroitlerden farklı hareket ettiği sorusu ise henüz yanıt bulmuş değil. Bilim insanlarının üzerinde durduğu açıklamalardan biri, cismin aslında yüzeyinin altında su buzu barındıran bir "karanlık kuyruklu yıldız" olabileceği yönündeydi. Bu teoriye göre gök cisminin yüzeyinin altında bulunan su buzu, Güneş'in ısısıyla gaz hâline geçerek uzaya püskürüyor. Ortaya çıkan itki de cismin hareketini etkileyerek yörüngesinde beklenmedik değişimlere neden oluyor. Ancak yeni bir bilimsel çalışma, bu ihtimale ilişkin önemli soru işaretleri ortaya çıkardı.

BİLİM İNSANLARINDAN YENİ ARAŞTIRMA: BUZ TEORİSİ ZAYIFLADI

Georgia Institute of Technology araştırmacıları Korbin Hansen ve Masatoshi Hirabayashi tarafından hazırlanan ve Icarus dergisinde yayımlanan çalışma, 1998 KY26'nın karanlık bir kuyruklu yıldız olma ihtimalini zayıflattı. Araştırmacılara göre cismin sıcaklığı, yüzeyinin altında yeterli miktarda su buzunun korunmasına elverişli değil. Hesaplanan su kaybı oranları da buzun neden olduğu gaz çıkışlarının gözlemlenen hareketleri açıklama ihtimalini büyük ölçüde azaltıyor. Böylece gizemli cismin sıra dışı hızlanmasını açıklamak için öne sürülen teorilerden biri daha ciddi biçimde sorgulanmaya başladı.