Milyonlarca emekli en düşük emekli maaşını merak ederken Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yeni düzenlemeyi duyurdu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ‘’Emeklilere iyileştirme sene başından önce olacak’’ dedi.

SGK Uzmanı Özgür Erdursun TGRT Haber’de en düşük emekli maaşı ve yeni düzenlemeyle ilgili şunları söyledi:
Bizim beklentimiz seyyanen artış yapılmayacağı yönündeydi. İşte 10 bin lira 15 bin lira seyyanen artış değil de oransal bir artışın yapılması yönündeydi. Ve oransal bir artışın yapılacağını yine düşünüyoruz. Sayın Cumhurbaşkanı zaten açıklamasında prim gün sayısı ve yaş konusunu ele aldı. Orada eksik kalan bir durum da var aslında. Sigortalılık süresi, prim gün sayısı, yaş ama orada bir de pirme esas kazançlar. Yani bir kişi asker ücretle mi çalıştı, iki katıyla mı, üç katıyla mı, beş katıyla mı bunun da etkili olması gerekiyor. Belki Sayın Cumhurbaşkanı açıklaması da bunu söylemedi. Fakat bu da bence büyük ihtimalle hesaplama sisteminin içine dahil edilmiştir. Şöyle olacağını düşünüyorum.

EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI
Öncelikle enflasyon farkı Ocak ayı geldiğinde enflasyon farkı verilecek. Enflasyon farkını biliyoruz işte %10 enflasyon farkı verildi. Enflasyon farkı sonrasında yasal düzenlemeler yapılırsa işte 23.552 lira en düşük emekli aylığı yaklaşık 26.000 lira olacak. Diğer emeklilerin de aylıklarına bu %10'luk enflasyon farkı SSK ve bağ kurularda yansıtılır. Memurlarda da %8. Bunu net bir şekilde görüyoruz. Bu fark sonrasında işte en düşük tamamlanan aylık 26 bin lira oldu diyelim. Diğer emekli bir tanesinin 30 bin, bir tanesinin 32 bin, bir tanesinin 35 bin, 40 bin lira oldu emekli aylıkları. Sonrasında %15'e kadar prim gün sayısı, yaş, bunlar dikkate alınarak bir hesaplama yapılacak.
Burada da sadece bu formülasyonu yapılacak. Mesela bir yaşın aylığa kaç lira etkisi olacak? İki yılın kaç? Üç yılın kaç? Yani sadece 65 yaşının üstünde olanlar ayrıca yüksek emekli aylığı alacaklar gibi değil de benim anladığım kadarıyla. Birisi 40 yaşında emekli olabilir. Bir tanesi 49 yaşında bir tanesi 50 yaşında işte 48'e göre 49'da emekli olanın bir miktar daha fazla yüksek. 50'ye göre 51'de emekli olanın biraz daha avantajlı. 51'e göre 53'de olanın daha avantajlı gibi.

DUL VE YETİMLERİN MAAŞI
En düşük tamamlanan aylık büyük ihtimalle 30 bin liraya tamamlanır. Öncelikle 23 bin 552 lira zaten 26 bin liraya çıkan 26 bin liradan 30 bin liraya çıkması durumunda da yaklaşık %15'lik bir pay zaten verilecek. Şimdi seyyanen bir artış yok ama en altta bir seyyanen artış gibi aylıklar 30 bin liraya tamamlanır diye düşünüyorum. 30 bin liranın üzerinde aylık alanların da prim gün sayısına göre, yaşına göre %15'e kadar kimi %5, kimi %7, kimi %9 kimi %10, kimi %15 artış alır ekstra diye düşünüyorum. Dul ve yetimlerin hisseleri oranında.
Yani şunu söyleyebiliriz. TÜİK'in açıklayacağı enflasyon farkının üzerine ilave olarak dul yetimler en az yaklaşık 1300 lirayla benim hesaplamam 1283 lira 1300 lirayla 4400 lira arasında dul yetimlere yaş ve prim gün sayısına göre bir ilave ödeme yapılır. Onun dışında kendi primleriyle emekli olanlara da ortalama 4400 lirayla 5500 lira aralığında prim gün sayısına göre ilave yapılır. Bazılarında bu 6-7 bin lirayı bulabilir ama çok istisnai mesela 9 bin günü var 10 bin günü var ama yaşı da 65 ya da tavandan çalışmış. Şimdi onlarda istisnai durumlar olabilir fakat ben ortalama şöyle söyleyeyim dul yetimlerde 1283 lirayla 4414 lira arasında ilave bir artış.

TÜİK'İN AÇIKLAYACAĞI ENFLASYON FARKI
Diğer emeklilerde 4414 lirayla yaklaşık 5133 lira arasında bir artış olacağını öngörüyorum. Ama bu rakam ayrıca TÜİK'in açıklayacağı enflasyon farkı eklendiğinde toplam artışı ne olacak? Yani TÜİK'in açıklayacağı enflasyon ayrıca refah payı ikisiyle beraber ne olur derseniz bu durumda da yaklaşık bakın 23.552 lira zaten 30.000 liraya tamamlandığında 6.500 lira yapıyor. Bu durumda da 6.500 lirayla 10.000 liraya yakın belki 10.000 liranın da üstünde artık söz konusu olabilir ama bu söylediğim 6.000...
500 lirayla 10 bin liranın üstteki artışlar hem TÜİK'in enflasyon verisi hem de refah payı ikisinin toplamıyla beraber de bu rakamlara ulaşır diye düşünüyorum.
SGK uzmanı Emin Yılmaz ise şunları söyledi:
Şimdi sosyal güvenlik sisteminde üç ayrı dönem var. 2000 öncesi 2008 arası ve 2008 sonrası. Sizin ilk sigorta girişiniz, prim gününüz, yaşınız, emekli maaşını doğru orantılı olaraktan belirliyor. Ülkemizdeki sosyal güvenlik sisteminde ileri yaşlarda kısmı emeklilik yani kısmı emeklilik dediğimiz bir kriter var. Orada 3600 gün 4500 gün 5400 gün var.
Yaşınız ileride ise bu 60 ve üzerindeyse kriterleri doldurduysanız emekli olabiliyorsunuz. Ayrıca tam emeklilik yani yaşlılık aylığı dediğimiz kriter de 5000 günden başlayarak EYT'de 75'er gün eklenip 5975 güne devamında da 7000 gün, 7200 gün ve 9000 gün. Burada temel bir kriter var o kriterde siz asgari ücretin 3 katına kadar çalışma hayatında prim ödediyseniz dönüp dolaşıp hep 23.552 liralık 6 ayda bir konuştuğumuz en düşük emekli aylığına maalesef çarpıyorsunuz. 23.552 liranın üzerinde olabilmesi için asgari ücretin 3 katı ile 9 katı arasında prim ödemeniz lazım.
En üst emekli maaşı da bugün 136.000 lira. Şimdi ortalama emekli maaşlarına da bakıldığı zaman 28 bin lira civarında diyebiliriz. Şu an en düşük emekli aylığı 23.552 lira. Yüzde 10 Ocak zammı gelecek. Bu rakam 26.000 lira olacak. 30 bin ile 26 bin arasında oran orantı kurduğunuz zaman %15.5'a denk geliyor.
Bu haberler sızmaya başladığı zaman bir de refah payı ortaya atıldı. Refah payı da %5, %10, %15 ve %20. %15'lik kısmı nereden hatırlıyoruz? 26.000'i, 30.000'i tamamlayınca 4.000 lira tam %15'e denk geliyor. İşte buraya bir yıldız koyabiliriz. Orada da refah payı adı altında %15'ten başlayan aşağı doğru kademeli olaraktan düşen bir endekste bir pay verilecek. Orada en yüksekten kasıt en yüksek prim günü olana.
En yüksek prim gününden kastınız kaç gündür? Şu an sosyal bilgisayar sisteminde emeklilikte en yüksek 9000 gün var ama insanlar sistemin içerisinde kalıp 10.000 gün 11.000 gün ödeyen de mevcut 9.000 gün 25 yılda tekabül ediyor.







Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…