Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi bünyesinde yayımlanan sanat, edebiyat ve düşünce dergisi Yitiksöz, 37. sayısında kolonyalizmi tarih, felsefe, edebiyat, eğitim, müzik ve sinema gibi farklı alanlar üzerinden ele aldı.
Genel yayın yönetmenliğini Duran Boz'un üstlendiği derginin 548 sayfalık özel sayısı, sömürgecilik meselesini farklı disiplinlerden yazarların değerlendirmeleri, şiirler, öyküler ve söyleşiler aracılığıyla inceliyor.
Dosyada kolonyalizmin tarihsel ve düşünsel temellerinin yanı sıra Batı merkezli bilgi üretimi, kültürel tahakküm, dil ve eğitim politikaları, kolonyalizmin edebiyat ve sanat üzerindeki etkileri ele alınıyor. Klasik sömürgecilikten bugünün epistemik ve kültürel tahakküm biçimlerine uzanan yazılarda, sömürgeciliğin farklı dönemlerdeki yansımaları tartışılıyor.
Edebiyatçıların eserlerindeki kolonyalizm eleştirilerine de sayfalarını açıyor
Dergi özel sayısında şiir, öykü ve değerlendirme yazılarının yanı sıra Hashim Cebrera ile yapılan söyleşiye ve edebiyat dünyasındaki isimlerin eserlerindeki kolonyalizm eleştirilerine de yer veriyor.
Derginin başlangıcında "Kalemden Kelama Anlamın Buharlaşması" başlıklı yazıda, dosyaya dair, "Yitiksöz, kolonyalizm konusunu irdeleyen şiirler, öyküler ve yazılarla edebiyat yolculuğunu sürdürüyor. Dikkatleri insanın kimliğini ve kişiliğini özenle koruyarak, yaralanmadan çağın içine çıkabilme imkanına yöneltiyor. Çünkü zamanı okuyabilenler, yaşadıkları çağın içinde söz sahibi olurlar." ifadelerine yer veriliyor.
Hasan Aycın'ın çizgisiyle açılan dergiye Mehmet Tepe "Senegal Kıyılarında Kalimba Sesleri", Atıf Bedir "Afrika'nın Çocukları", Cafer Keklikçi "Issız Harita", Zeynep Arıkan "Kesik Elli Şiir", Vural Kaya "İyi Değilim Bu Aralar Zikri", Yunus Emre Altuntaş "Amistad İçin Gece Yarısı", Adem Turan "Modern Tanrılar ve Maskeler Fotoğrafı", Nurettin Durman "Hayat Nar Çiçeği midir?" şiirleriyle katkı sundu.
Ayşegül Sözen Dağ, İrfan Çevik, Süleyman Karaca, Yaşar Akgül, Vahdettin Oktay Beyazlı, Asiye Ceyhan, Ekrem Elmas, Tayyip Atmaca, Agah Sayra, Hacı Ahmet Sevgili, Hüseyin Çolak, Kadir Ünal, Akif Dut, İnci Okumuş, Mahmud Musab Önder, Yasin Mortaş, İbrahim Gökburun ve Derya Kurtoğlu da dergide şiirleriyle yer alan diğer isimler arasında bulunuyor.
İbrahim Demirci'nin Türkçesiyle Mahmud Derviş'in "Yüksek Gölgeye Övgü", İclal Özdemir'in çevirisiyle Amal Dunqul'un "Asla Uzlaşma", Erva Ersöz'ün çevirisiyle Ömer Ebu Rişe'nin "Ümmetim", Elife Tek'in çevirisiyle Mahmud Derviş'in "Kimlik Numarası", Muhammed Yezan Diyap'ın çevirisiyle Muhammed Mehdi Alcevahri'nin "Kanayan Filistin" şiirleri de özel sayıda yer aldı.
"Gerçekten kolonyalizm bitti mi?"
Kolonyalizmin, herhangi türden bir eyleme biçiminin başka olanı tahrip etme pahasına kendi varoluş, etki ve eyleme alanını genişletme çabası olarak tarif edilebileceğini söyleyen Mustafa Alican, yazısında şunları paylaştı:
"Kolonyalistler, sömürmek istedikleri yerleri artık doğrudan askeri güçle ele geçirmek yerine ekonomik, kültürel ve teknolojik aygıtlarla yönetmeye başlamıştı. Uluslararası kuruluşlar aracılığıyla devletleri borç batağına sürüklemekte, pazar olarak kullanmakta, teknolojik aygıtlar ve dijitalleşme ile onlar üzerinde görünmez bir boyunduruk inşa etmekte ve küresel şirketler aracılığıyla çok ucuz ücretler karşılığında iş gücü ile sömürgeciliklerini yeni hatlar üzerinden tekrar tekrar oluşturmakta, yeni bir kolonyalizm biçimini, yeni kolonyalizmi uygulamaktaydılar. Şimdi dönüp dünyaya yeniden bakalım. Gerçekten de bitti mi kolonyalizm?"
Hilmi Uçan, Mehmet Narlı, Kasım Küçükalp, Ahmet Dağ, Üzeyir İlbak, Ömer Hatunoğlu, Kadriye Durmuşoğlu, Selçuk Türkyılmaz, Kadir Canatan, İlhan Yalım, Ejder Okumuş, Müşerref Yardım, Ercan Yıldırım, Alpaslan Durmuş, Erdem Selman Develi, Mevlüt Tatlıyer, Şefik Memiş, E. Lale Demirtürk, Fatih Ertugay, Zeynep Karataş, Özcan Ünlü, Mustafa Köneçoğlu, Ahmet Edip Başaran, Arif Ay, Hüseyin Yorulmaz, Enver Gülşen ve Mustafa Çiftçi de "Kolonyalizm" özel sayısına yazılarıyla katkı sunan isimler arasında bulunuyor.
"İslam'ın Endülüs'e yeniden dönüşüyle Morisko mirasının yeniden yeşermesinden söz edebiliriz"
Manolya Gürocak'ın "Yitiksöz Söyleşileri"nde yazar, ressam Hashim Cebrera ile yaptığı "Sömürülemeyen hafıza, hatırlamanın ve inancın estetiği" üzerine söyleşisi okurların dikkatine sunuldu.
Endülüs izlerinin hala hissedilebildiği bir kırsalda çocukluğunu geçiren ve 1991'de Müslümanlığı seçen Cebrera, Moriskoların çektiği acının rengiyle ilgili soruyu şöyle cevaplıyor:
"Moriskoların çektiği acıya bir renk atfedilebileceğini düşünmüyorum. Bununla birlikte, onların bütün tarihinin karanlık ve gizlenmişlik duygusuyla boyandığını söyleyebilirim. Rengin kültürel boyutunu 'İşrak: Ruhun Renkleri' kitabımda kaleme almıştım. İslam'ın Endülüs'e yeniden dönüşüyle birlikte, kararmış ve unutulmuş Morisko mirasının yeniden yeşermesinden söz edebiliriz. Bu anlamda, İslam'ın dönüşü yalnızca dini bir yeniden doğuş değil, aynı zamanda hafızanın, kültürün ve tarihi mirasın yeniden canlanmasıdır."
Malik Bin Nebi'nin "Ölü ve Öldürücü Düşünceler Arasında" başlıklı yazısına yer verilen dergide, Mahmut Hakkı Akın "Malik Bin Nebi'nin Sömürülebilirlik Kavramını Yeniden Düşünmek", Tamer Yıldırım "İslam Dünyasının Sosyo-Psikoloğu: Malik Bin Nebi'de Sürdürülebilirlik ve Medeniyetin Kodları" yazılarıyla Nebi'nin düşünce dünyasını ele aldı.
Dergide aynı zamanda Nuri Pakdil, Sezai Karakoç, Arif Ay, Fazıl Hüsnü Dağlarca, M. Akif İnan, Erdem Bayazıt, Cahit Zarifoğlu, Alaeddin Özdenören, Cahit Koytak ve Hüseyin Atlansoy'un şiirlerinde yer alan kolonyalizm eleştirilerine de yer verildi.
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…