Enflasyon yüzde 30'u aşacak mı? Sefer Şener ve İslam Memiş'ten yıl sonu enflasyon tahmini

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Ekim ayında aylık bazda yüzde 2,58 artarken, yıllık enflasyon yüzde 29,77 olarak gerçekleşti. Ekonomist Prof. Dr. Sefer Şener ve Finans Analisti İslam Memiş; açıklanan enflasyon rakamlarını, piyasalardaki fiyat algısını ve yıl sonu beklentilerini TGRT Haber canlı yayınında açıkladı.

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ekim ayında aylık bazda yüzde 2,58 artarken yıllık enflasyon yüzde 29,77 olarak gerçekleşti. Açıklanan rakamları değerlendiren Ekonomist Prof. Dr. Sefer Şener, gıda, giyim ve ulaştırma kalemlerindeki artışların aylık enflasyon üzerinde etkili olduğunu söyledi.

EKİM AYI ENFLASYONUNDA GIDA VE GİYİM ETKİSİ

Sefer Şener, ekim ayında özellikle yaş sebze ve meyve fiyatlarında ciddi artış yaşandığını belirterek, gıdanın enflasyona beklenenin üzerinde katkı yaptığını ifade etti.

Aylık bazda gıda, giyim ve ayakkabı ile ulaştırma kalemlerinin öne çıktığını kaydeden Şener, akaryakıt fiyatlarındaki hareketliliğin de ulaştırma üzerinden enflasyona yansıdığını dile getirdi.

Anadolu Ajansı'nın yüzde 2,20, Merkez Bankası'nın ise yüzde 2,11 seviyesindeki beklentilerinin üzerinde bir aylık enflasyonla karşılaşıldığını belirten Şener, geçen ay eğitim fiyatlarındaki yüzde 14'lük artışın ardından bu ay da giyim ve ayakkabı grubunda yüzde 12,58'lik artış yaşandığına dikkat çekti.

Şener, gıdada aylık yüzde 3,5, ulaştırmada ise yüzde 2'lik artış görüldüğünü belirterek, Türkiye'de enflasyonun en büyük tetikleyicilerinden birinin gıda olduğunu söyledi.

Enerji fiyatlarındaki hareketliliğe de değinen Şener, ham petrol fiyatlarının 130 dolara kadar yükseldikten sonra 100 dolar seviyelerine gerilediğini hatırlattı. Gıda ve ulaştırmanın yanı sıra konut fiyatlarındaki artışın da enflasyona katkı yaptığını ifade eden Şener, konut grubunda aylık yüzde 3'e yakın artış görüldüğünü kaydetti.

Geçen ay Merkez Bankası tarafından yapılan faiz indiriminin ardından kredilerde 1-2 puanlık düşüş yaşandığını belirten Şener, bunun kredili alımlara yansıdığını söyledi. Konut piyasasında durgunluk yaşansa da son 24 aydır konut fiyatlarının aylık enflasyonun yaklaşık bir puan üzerinde arttığını ifade etti.

"YIL SONU ENFLASYONU YÜZDE 29-30 ARALIĞINDA OLACAK"

Ekim ayında yüzde 2,58 olarak açıklanan aylık enflasyonun beklentilerin üzerinde gerçekleştiğini belirten Şener, geçen yılın aynı ayında bu oranın yüzde 2,55 olduğunu hatırlattı.

Son beş yılın ekim ayı enflasyonlarına bakıldığında yüzde 2,50'nin altında bir rakam görülmediğini söyleyen Şener, kış aylarına girilmesi, yaş sebze ve meyve fiyatlarındaki artışlar ile kış hazırlıklarının enflasyon üzerinde etkili olduğunu ifade etti.

Yıllık enflasyonun geçen ay yüzde 29,73 seviyesinde olduğunu, ekim ayında ise yüzde 29,77'ye yükseldiğini belirten Şener, yıl başından bu yana gerçekleşen enflasyonun yüzde 27,52 olduğunu söyledi.

Kasım ve aralık aylarında da enflasyonun bu rakamın üzerine ekleneceğini belirten Şener, son iki yılda her iki ayda da enflasyonun yüzde 1'in altında gerçekleştiğini hatırlattı. Bu yıl da benzer bir tablo yaşanması halinde yıl sonu enflasyonunun yüzde 29,50 ile yüzde 30,50 aralığında gerçekleşebileceğini ifade etti.

Şener, büyük ihtimalle yıl sonu enflasyonunun yüzde 29 ile yüzde 30,50 aralığında olacağını dile getirdi.

İSLAM MEMİŞ: "ENFLASYONUN KALICI RİSKLERİ ARTIYOR"

Finans Analisti İslam Memiş ise açıklanan enflasyon rakamlarının kendi beklentisinin altında kaldığını söyledi. Memiş, yüzde 2,70-2,75 aralığında bir enflasyon beklediğini belirterek petrol fiyatlarının 120 dolar seviyesini test etmesine, dolar kurunun resmi kur tarafında 50 liraya ulaşmasına ve iç piyasadaki durgunluğa dikkat çekti.

Birçok sektörün nakde ulaşmakta sorun yaşadığını ifade eden Memiş, finansal piyasalardaki aşağı yönlü hareketlerin de toplumun reflekslerini etkilediğini söyledi.

Enflasyonun kalıcı mı geçici mi olduğunun yıllık kapanışlara bağlı olduğunu belirten Memiş, petrol fiyatlarının yüksek seyretmeye devam etmesi halinde enflasyon açısından risklerin artacağını dile getirdi.

Petrol fiyatlarının yeniden 100 doların altına gerilemesi için Amerika-İran geriliminin tamamen sona ermesi gerektiğini ifade eden Memiş, Trump'ın gerilimi bitirip bitirmeyeceğinin veya daha şiddetli bir savaş senaryosunun gündeme gelip gelmeyeceğinin görülmesi gerektiğini söyledi.

Memiş, bu gelişmeler netleşmeden yıllık enflasyonun yüzde 30'un altında kapanıp kapanmayacağının şimdiden tespit edilemeyeceğini belirtti.

"PİYASALARDA HUZURLU VE MUTLU BİR ORTAM YOK"

Küresel piyasalardaki belirsizliğe dikkat çeken İslam Memiş, Amerika'daki seçimlerin ve dışsal gelişmelerin yakından takip edilmesi gerektiğini söyledi.

Finansal piyasalarda yıl boyunca yaşanan gelişmeleri değerlendiren Memiş, dünya genelinde yatırımcıların kazanç elde etmekte zorlandığı bir dönemin geride bırakıldığını ifade etti.

Belirsizlik ortamının riskleri artırdığını belirten Memiş, üçüncü dünya savaşı hazırlıklarının yapıldığı bir dönem gözlemlediğini söyledi. Avrupa başta olmak üzere ülkelerin halklarına gıda stoku yapmaları ve enerji krizlerine karşı hazırlıklı olmaları yönünde mesajlar verdiğini belirten Memiş, Rusya ve Amerika'nın da üçüncü dünya savaşı senaryosu üzerinde durduğunu öne sürdü.

Memiş, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde enflasyonun yükselmesinin ardından dijital paralara geçiş sürecinin hızlanacağını savundu. Bu sürecin ardından enflasyon rakamlarındaki düşüşün ve Merkez Bankası politikalarının yeniden gündeme gelebileceğini ifade etti.

Yatırımcıların küresel piyasalardaki değişimi dikkate alarak hareket etmesi gerektiğini söyleyen Memiş, bekleme sürelerinin ve yatırım araçlarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti.

SEFER ŞENER'DEN MERKEZ BANKASI'NIN FAİZ POLİTİKASINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME

Sefer Şener, yıl başından bu yana gerçekleşen yüzde 27,52'lik enflasyonun ardından kasım ve aralık ayı verilerinin de yıl sonu rakamını belirleyeceğini söyledi.

Merkez Bankası'nın geçen ay politika faizini yüzde 37'den yüzde 36'ya çektiğini hatırlatan Şener, yıl sonu enflasyonunun yüzde 30,50 seviyesinde gerçekleşmesi durumunda dahi Merkez Bankası'nın aradaki makas nedeniyle faiz indirimi için imkânı olabileceğini ifade etti.

Ancak küresel ölçekte yaşanan belirsizliklere dikkat çeken Şener, aralık ayında Amerika'dan bir faiz artışı daha beklendiğini, faizlerin yüzde 4-4,25 aralığına çekilmesinin öngörüldüğünü söyledi. Amerika'da 10 yıllık tahvil faizlerinin yüzde 5 seviyelerini gördüğünü belirten Şener, bu koşullarda Merkez Bankası'nın elinin ne kadar güçlü olabileceğinin sorgulanması gerektiğini dile getirdi.

Şener, Merkez Bankası'nın politika faizini yüzde 36'dan yüzde 35'e çekmesi halinde reel faizlerin 1-2 puan daha düşeceğini ve piyasanın bir miktar rahatlayacağını ifade etti.