Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının, kış şartlarında ulaşım güvenliğini artırmak amacıyla düzenlediği zorunlu kış lastiği uygulamasında yeni dönem başlıyor. Şehirler arası yolcu ve eşya taşımacılığı yapan ticari araçları kapsayan uygulama öncesinde sürücüler, araçlarını kış koşullarına hazırlamaya başladı. Hususi otomobiller için genel bir zorunluluk bulunmazken, soğuk havalarda kış lastiği kullanılması güvenli sürüş açısından tavsiye ediliyor.
Kış lastiğinde geri sayım başladı
Türkiye genelinde kış lastiği zorunluluğu, 15 Kasım Pazar günü başlayarak 15 Nisan 2027'ye kadar devam edecek. Beş aylık dönemde şehirler arası yolcu ve eşya taşımacılığı yapan ticari araçların belirlenen teknik koşullara uygun lastiklerle trafiğe çıkması gerekecek.
Uygulamanın süresi, 2025 yılında yapılan düzenlemeyle genişletilmişti. Daha önce 1 Aralık'ta başlayıp 1 Nisan'da sona eren zorunluluk, mevsimsel koşullar dikkate alınarak 15 gün öne çekilmiş, bitiş tarihi de 15 gün uzatılmıştı. Dört aydan beş aya çıkarılan uygulamayla, kış şartlarına hazırlıksız çıkan araçların ulaşımda oluşturabileceği aksaklıkların önlenmesi amaçlanıyor.
Kış lastiği kimler için zorunlu?
Düzenleme kapsamında bütün sürücüler aynı yükümlülüklere tabi olmayacak. Şehirler arası taşımacılıkta kullanılan ticari araçlar için kış lastiği zorunlu tutulurken, hususi otomobiller için ülke genelinde genel bir zorunluluk bulunmuyor. Ancak özel araç sahiplerine de güvenli yolculuk için kış lastiği kullanmaları tavsiye ediliyor.
Otobüs, kamyon, çekici, tanker, minibüs ve kamyonet gibi ticari araçlar, zorunluluk kapsamında yer alıyor. Bununla birlikte, lastiklerin takılması gereken tekerlekler araç türüne göre değişiyor. Kamyon, çekici, tanker ve otobüslerin tahrikli dingillerindeki tüm lastiklerin kış şartlarına uygun olması gerekirken, kapsam dahilindeki kamyonet, minibüs ve otomobillerin bütün lastiklerinin kış lastiği olması gerekiyor.
Valilikler ise illerin hava ve iklim koşullarını dikkate alarak şehir içindeki uygulamaya ilişkin karar verebiliyor. Ayrıca belirlenen zorunluluk süresi, ilgili yetkiler çerçevesinde birer ay uzatılabiliyor. Bu nedenle şehir içi taşımacılık yapan araçların da bulundukları illerdeki kararları takip etmesi gerekiyor.
Kış lastiği takmamanın cezası ne kadar?
Zorunlu kış lastiği uygulamasıyla birlikte denetimler de başlayacak. Belirlenen tarihler arasında kış lastiği kullanmakla yükümlü olan araçların kurallara uygunluğu kontrol edilecek. Yasal zorunluluğa uymayan araç işletenleri ise idari para cezasıyla karşı karşıya kalacak.
27 Şubat 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Trafik Kanunu değişikliğiyle, kış lastiği kullanma yükümlülüğüne uymayan araç işletenleri için idari para cezası 6 bin lira olarak belirlendi. Böylece yeni düzenlemeyle birlikte, zorunlu olduğu halde kış lastiği kullanmayan araçlara uygulanacak yaptırımın tutarı da değişti.
Denetimler, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yetkilendirdiği personelin yanı sıra Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Ticaret Bakanlığının sınır kapılarındaki birimleri ve belediyelerin denetim ekipleri tarafından yürütülebilecek. Yetkili ekipler, araçların kış lastiği zorunluluğuna uygunluğunu kontrol ederek, yükümlülüğe aykırı durumlarda idari işlem uygulayabilecek.
Denetimlerde kış lastiği bulunmadığı tespit edilen araçların da herhangi bir sınırlama olmaksızın yollarına devam etmesine izin verilmeyecek. Mevzuata göre, bu araçların yalnızca lastiklerini uygun hale getirebilecekleri en yakın yerleşim birimine kadar gitmelerine denetim görevlileri tarafından izin verilecek. Böylece kurallara uymayan araçlar hakkında para cezasının yanı sıra yolculuğun devamına ilişkin de işlem yapılacak.
Kış lastiği seçerken nelere dikkat edilmeli?
Zorunlu kış lastiği uygulamasının başlamasına sayılı günler kala, sürücülerin yalnızca lastiklerini değiştirmesi değil, tercih ettikleri ürünlerin teknik özelliklerini de kontrol etmesi gerekiyor. Araçla uyumlu olmayan lastik ölçüleri, yetersiz diş derinliği ve uygun koşullarda saklanmayan lastikler, kış aylarında güvenli sürüşü olumsuz etkileyebiliyor. Bu nedenle lastik seçiminde aracın teknik gerekliliklerinin yanı sıra lastiğin kullanım durumu da önem taşıyor.
Mevzuata göre, kamyon, çekici, tanker ve otobüslerde kullanılan kış lastiklerinin diş derinliği en az 4 milimetre, kamyonet, minibüs ve otomobil türü araçlarda ise en az 1,6 milimetre olmak zorunda. Diş derinliği, lastik sırtının ortasına en yakın dişlerden ölçülürken, denetimlerde lastiklerin yanaklarındaki M+S veya kar tanesi işaretleri de kontrol ediliyor. Ayrıca araçta patinaj zinciri bulundurulması ya da kullanılması, kış lastiği zorunluluğunu ortadan kaldırmıyor.
Lastiklerin üretim tarihi ve saklama koşulları da sürücülerin dikkat etmesi gereken unsurlar arasında bulunuyor. Uzun süre bekletilen veya uygun olmayan ortamlarda muhafaza edilen lastikler, hiç kullanılmamış olsa bile zamanla özelliklerini kaybedebiliyor. Lastiklerin üretim haftası ve yılı, yanaklarında bulunan DOT kodunun son dört hanesinden öğrenilebiliyor. Bu nedenle sürücülerin yeni lastik satın alırken veya önceki kıştan kalan lastiklerini yeniden kullanırken yalnızca diş derinliğini değil, lastiklerin genel durumunu da kontrol ettirmesi gerekiyor.
Kış lastiği kullanımında hava sıcaklığı da belirleyici unsurlar arasında yer alıyor. Özellikle sıcaklığın 7 derecenin altına düştüğü dönemlerde yaz lastiklerinin sertleşmesi, yol tutuşunun azalmasına ve fren mesafesinin uzamasına neden olabiliyor. Kış lastikleri ise soğuk hava koşullarına uygun yapıları sayesinde ıslak, karlı ve buzlu zeminlerde daha iyi tutuş sağlayabiliyor. Bu nedenle sürücülerin kar yağışını beklemeden lastik değişimlerini tamamlamaları ve araçlarının kış bakımlarını yaptırmaları tavsiye ediliyor.
Lastikçilerde kış mesaisi: Ustasından sürücülere uyarı
Zorunlu kış lastiği uygulamasına sayılı günler kala oto lastik servislerinde hareketlilik artmaya başladı. Kış hazırlıkları kapsamında araçlarını servislere götüren sürücüler lastik değişimlerini yaptırırken, ustalar da sezonun yoğunluğuyla karşı karşıya kalıyor.
AjansHaber'in mikrofon uzattığı oto lastik ustası Birol Öksüz, zorunlu kış lastiği uygulaması öncesinde servislerde yaşanan yoğunluğu, sürücülerin lastik seçiminde yaptığı hataları ve dört mevsim lastiklerin kullanımını değerlendirdi. Sezonun başlamasıyla birlikte işlerinde artış yaşandığını belirten Öksüz, havaların biraz daha soğumasıyla sürücülerin lastik değişimine daha fazla yöneleceğini ifade etti.
Sürücülerin lastik satın alırken yaptığı hatalara da değinen Öksüz, araçlarına uygun lastik ölçülerini dikkate almaları gerektiğini vurguladı. Kış lastiklerinin soğuk hava koşullarına uygun yapısına işaret eden Öksüz, lastiğin yumuşaklığının fren mesafesinin kısalmasına ve sürüş konforunun artmasına katkı sağladığını belirterek, "Kış lastiğinin özelliği yumuşak olması." ifadelerini kullandı.
Dört mevsim lastiklere ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Öksüz, bu lastikleri çok fazla önermediğini söyledi. Sürücülerin iki ayrı lastik takımı satın almak yerine ekonomik nedenlerle tek takımla hem yaz hem de kış mevsimini geçirmeyi tercih ettiğini anlatan Öksüz, dört mevsim lastikleri kendi aracında da birkaç kez denediğini belirtti.
Kendi deneyimlerinden yola çıkarak dört mevsim lastiklerin özellikle karlı hava koşullarındaki performansını yeterli bulmadığını ifade eden Öksüz, "Karda çok faydalı olduğunu ben düşünmüyorum." dedi. Sürücülerin mevsim koşullarına uygun lastik kullanması gerektiğini vurgulayan Öksüz, yaz aylarında yaz lastiği, kış aylarında ise kış lastiği tercih edilmesini tavsiye etti.
Kış lastiği takmak yetmiyor: Asıl sınav yolda
15 Kasım'da başlayacak zorunlu kış lastiği uygulaması, ticari araçlar için beş aylık yeni bir dönemin kapısını aralayacak. Denetimler ve para cezaları sürücülerin gündeminde yer alırken, uygulamayla kış şartlarında ulaşımın aksamaması ve olumsuz hava koşullarından kaynaklanabilecek risklerin azaltılması hedefleniyor.
Kış aylarında yağmur, kar ve buzlanmayla değişen yol koşulları, sürücülerin alacağı önlemlerin önemini artırıyor. Araçlara uygun lastiklerin seçilmesi, diş derinliklerinin kontrol edilmesi ve gerekli bakımların zamanında yaptırılması, kış hazırlıklarının önemli aşamalarını oluşturuyor. Ancak kış lastiği kullanmak, her türlü yol koşulunda güvenli sürüşü garanti etmiyor. Hızın hava ve yol şartlarına göre ayarlanması, takip mesafesinin korunması ve ani manevralardan kaçınılması da önemini koruyor.
Zorunlu uygulama pazar günü başlayacak ancak kış şartlarının beraberinde getirdiği riskler yalnızca belirlenen tarihlerle sınırlı kalmayacak. Hava sıcaklığının düşmesi, yağışların artması ve yollarda buzlanmanın oluşmasıyla sürücülerin hazırlık düzeyi daha önemli hale gelecek. Denetimlerde lastiklerin mevzuata uygunluğu kontrol edilirken, sürüş güvenliği açısından belirleyici olan yalnızca yasal şartların karşılanması değil, değişen yol koşullarına uygun hareket edilmesi olacak. Kış lastiği bazı araçlar için zorunluluk, ancak trafikte güvenlik herkes için ortak sorumluluk.
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…